Aktualności

Archiwum
piątek, 02 czerwiec 2017 09:00 | Aktualności

Napromienianie żywności i skażenie promieniotwórcze żywności to określenia, które z racji swojego brzmienia bardzo łatwo mogą być mylone i wymiennie stosowane. Tymczasem są to dwa zupełnie inne pojęcia, o różnym znaczeniu, w kontekście bezpieczeństwa żywności.

Napromienianie żywności to technologia utrwalania produktów spożywczych, polegająca na poddawaniu ich działaniu energii jonizującej w postaci promieni gamma pochodzących z kobaltu 60 lub cezu 137.  Trwające ponad 50 lat badania nad napromieniowaniem dowiodły, że jest to metoda bezpieczna pod względem toksykologicznym, bakteriologicznym oraz w odniesieniu do zachowania wartości odżywczej środków spożywczych. Zastosowanie odpowiedniej dawki promieniowania eliminuje lub znacznie redukuje rozwój bakterii w żywności, zapewniając przez to bezpieczeństwo jej konsumpcji (tzw. higienizacja żywności). Ponadto hamuje naturalne procesy biologiczne zachodzące w świeżych owocach i warzywach, związane z dojrzewaniem, kiełkowaniem lub starzeniem się produktów, co w efekcie przedłuża okres ich przechowywania (utrwalanie żywności). Stosownie tego procesu zaakceptowane jest przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) oraz przez Międzynarodową Agencję Energii Atomowej (IAEA), która na co dzień pracuje na rzecz bezpiecznego i pokojowego wykorzystania energii jądrowej. Regulacje prawne dotyczące napromieniowania żywności zawarte są w  rozdziale V Ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 czerwca 2007 w sprawie napromieniowania żywności promieniowaniem jonizującym. Powyższe rozporządzenie podaje wykaz środków spożywczych oraz dodatków do żywności, które mogą być poddane napromieniowaniu,   maksymalne dawki i warunki napromieniowania oraz wymogi w zakresie znakowania i wprowadzania do obrotu. W Polsce dozwolony jest obrót napromieniowanymi ziemniakami, cebulą i pieczarkami oraz suszonymi przyprawami i ziołami jak również suszonymi pieczarkami i suszonymi warzywami. Jednostką uprawnioną do przeprowadzania procesu napromieniania żywności na terenie naszego kraju jest Instytut Chemii i Techniki Jądrowej w Warszawie. Natomiast na terenie Unii Europejskiej napromienianie żywności może być przeprowadzane wyłącznie w jednostkach zatwierdzonych przez Wspólnotę, znajdujących się zarówno na terenie Unii Europejskiej jak i poza Unią. Obecnie w wykazie jednostek zatwierdzonych, pochodzących spoza Unii, znajduje się 10 zakładów z następujących państw: Republika Południowej Afryki, Turcja, Szwajcaria, Tajlandia oraz Indie. W ramach urzędowej kontroli i monitoringu prowadzone są badania żywności znajdującej się w obrocie pod kątem jej napromieniania, ponieważ produkty spożywcze poddane napromieniowaniu muszą być odpowiednio znakowane. Badaniom tym podlegają zioła i przyprawy oraz produkty je zawierające, mięso, ryby i owoce morza, świeże warzywa, herbata oraz suplementy diety. Jeżeli produkt lub jego składnik został napromieniowany, powinien zawierać na etykiecie pisemną inskrypcję: „napromieniowany” lub „poddany działaniu promieniowania jonizującego” oraz zielony symbol Radura, przedstawiający roślinę wpisaną w koło.


Skażenie promieniotwórcze natomiast to zanieczyszczenie żywności. Jest to obecność substancji promieniotwórczych (radionuklidów) na powierzchni lub wewnątrz środka spożywczego w ilościach przekraczających poziom naturalny. Skażenie takie może powstać na skutek niewłaściwego składowania materiałów radioaktywnych, wycieku z instalacji jądrowej (np. reaktora), emisji radioaktywnych gazów lub w rezultacie opadania substancji promieniotwórczych z obłoku wybuchu jądrowego. Największe zanieczyszczenia substancjami promieniotwórczymi powstają w wyniku wybuchów jądrowych (bomby) oraz dużych awarii reaktorów jądrowych (np. awarii reaktora w Czarnobylu). W Polsce prowadzone są badania monitoringowe skażeń promieniotwórczych środowiska, w tym badania monitoringowe żywności. Produkty podlegające tym badaniom to mleko, mięso, warzywa, owoce oraz grzyby. Ostrzegawczym symbolem skażenia promieniotwórczego jest czarno - żółty znak w kształcie trójkąta.


Konsumenci mogą zatem na rynku spożywczym zetknąć się z żywnością napromieniowaną, która nie stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka. Natomiast żywność skażona promieniotwórczo jest żywnością niebezpieczną dla człowieka i nie powinna znajdować się w obrocie.

Aktualności

Archiwum

© 2006 - 2019 WSSE w Gdańsku. | Polityka wykorzystania cookies

realizacja: Nabucco