piątek, 02 marzec 2018 12:05 | Aktualności

W 2008 roku Parlament Europejski ustanowił marzec Miesiącem Świadomości Raka Jelita Grubego.

Rak jelita grubego jest trzecim najczęściej występującym na świecie nowotworem wśród populacji męskiej i drugim wśród populacji kobiet. Większość zachorowań obserwuje się po 50 roku życia, a ryzyko rozwoju choroby wzrasta wraz z wiekiem. Powstawaniu i zachorowaniu na raka jelita grubego sprzyjają zaburzenia genetyczne, predyspozycje dziedziczne, czynniki środowiskowe (niewłaściwa dieta, niska aktywność fizyczna, otyłość, spożywanie alkoholu, palenie tytoniu), polipy gruczolakowe w jelicie grubym, napromienianie miednicy małej w przeszłości czy nieswoista zapalna choroba jelit. Rodzinne zachorowania na nowotwory złośliwe, takie jak rak jelita grubego, rak endometrium (błony śluzowej macicy), rak piersi, rak jajnika i rak prostaty również zwiększają ryzyko zachorowania na raka jelita grubego. Okazuje się, że niektóre z nich można kontrolować np. poprzez świadome odżywiane i zdrową dietę, regularną aktywność fizyczną czy rezygnację z palenia tytoniu.

Najczęstsze objawy raka jelita grubego to bóle brzucha (występują w 44% przypadków), zmiana rytmu wypróżnień (43%), krew w stolcu (40%), osłabienie ogólne (20%), niedokrwistość bez innych objawów ze strony przewodu pokarmowego (11%), utrata masy ciała i osłabienie (6%). Objawy chorobowe raka jelita grubego są zależne od odcinka jelita, w którym umiejscowiona jest zmiana.

Należy pamiętać, że pojawienie się przynajmniej jednego z wymienionych objawów wymaga wykonania badań. Szczególnie nie wolno bagatelizować pojawienia się krwi w stolcu. Żaden z wymienionych powyżej objawów nie może być zbagatelizowany ani przez pacjenta ani przez lekarza.

Badanie i kontrola stanu jelita grubego może być przeprowadzone różnymi metodami:

  • na podstawie analizy kału na krew utajoną,
  • sigmoidoskopii (badanie endoskopowe końcowego odcinka jelita grubego),
  • klasycznej kolonoskopii,
  • kolonoskopii wirtualnej,
  • kapsuły endoskopowej.

W Polsce prowadzony jest Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych na lata 2016-2024, w ramach którego można bezpłatnie wykonać badanie przesiewowe w kierunku raka jelita grubego (jednorazowej kolonoskopii u osób w wieku 50-65 lat).

Badania genetyczne są również ważnym elementem profilaktyki raka jelita grubego, szczególnie w kontekście osób należących do grup zwiększonego ryzyka zachorowania. Dzięki ich wykonaniu można m.in. sprawdzić, czy w materiale genetycznym obecne są zmiany predysponujące do zachorowania na różne choroby, a także określić nosicielstwo nieprawidłowości, które nie powodują żadnych objawów u rodzica, a mogą prowadzić do rozwoju poważnych schorzeń u potomstwa. Badania genetyczne są wiarygodną metodą diagnostyczną i profilaktyczną, dlatego coraz częściej zaleca się ich przeprowadzanie.