czwartek, 28 maj 2020 13:01 | Komunikaty

Przepisy Kodeksu Pracy nie pozwalają pracodawcy dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Zatem każda osoba przyjmowana do pracy w ramach umowy o pracę, niezależnie czy w ramach pracy sezonowej czy stałej, zobowiązana jest przejść wstępne badania lekarskie. Zakres tych badań uzależniony jest od zajmowanego stanowiska. Oprócz orzeczenia lekarskiego o zdolności do wykonywania pracy na określonym stanowisku wymagane też jest orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych.

Orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych jest niezbędnym dokumentem dla osób przyjętych m.in.:

  1. uczniów, studentów, doktorantów kształcących się do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby oraz u osób podejmujących lub wykonujących prace, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby (art. 6 ust. 1 pkt.  4 i 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239 ze zm.)),
  2. osób pracujących w styczności z żywnością (art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2019 r., poz. 1252 ze zm.)).

Orzeczenie lekarskie o zdolności do wykonywania prac, w tym prac przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby lub o czasowych lub trwałych przeciwwskazaniach do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby, wydaje lekarz podstawowej opieki lub lekarz medycyny pracy na podstawie laboratoryjnych badań diagnostycznych niezbędnych do wydania takiego orzeczenia.

Koszty wydania orzeczeń lekarskich i związane z tym koszty badań diagnostycznych także do celów sanitarno-epidemiologicznych, osób podejmujących pracę lub już ją wykonujących, powinny być sfinansowane przez pracodawcę lub zleceniodawcę. W przypadku osób przyuczających się do wykonywania prac koszty badań pokrywane są ze środków publicznych, natomiast u osób nieposiadających uprawnień z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego badania te finansowane są z budżetu państwa.

Od 1 kwietnia 2020 r. obowiązuje tzw. ustawa antykryzysowa, czyli pakiet rozwiązań pomocowych dla przedsiębiorców dotkniętych skutkami wystąpienia COVID-19. W skład ustawy antykryzysowej wchodzi m.in. ustawa o zmianie ustawy  o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2020 r., poz. 568) (dalej „Ustawą”).

Przepisy Ustawy przewidują zawieszenie wykonywania obowiązków określonych w:

  • art. 229 § 2 zdanie pierwsze, §4a w zakresie badań okresowych i § 5 Kodeksu pracy oraz
  • art. 49j i art. 39k ustawy o transporcie drogowym,
  • art. 22b ust. 7 ustawy o transporcie kolejowym w zakresie wykonywania okresowych badań lekarskich i badań psychologicznych.

Należy zwrócić uwagę, iż wymienione wyżej przepisy nie wyłączają stosowania art. 229 § 1 i §4a Kodeksu pracy w zakresie badań wstępnych i kontrolnych.

Przepisy Ustawy stanowią, iż w braku dostępności lekarza w okresie epidemii uprawnionego do przeprowadzania badania wstępnego lub kontrolnego, badanie takie może przeprowadzić, a następnie wydać odpowiednie orzeczenie inny lekarz. Orzeczenie lekarskie wydane przez innego lekarza traci moc po upływie 30 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego, w przypadku gdy nie zostanie ogłoszony stan epidemii, albo od dnia odwołania epidemii.

W praktyce oznacza to, iż nadal funkcjonuje obowiązek wykonania badań wstępnych i kontrolnych. Nowym rozwiązaniem jest możliwość wykonania takiego badania przez innego lekarza, z zastrzeżeniem, że zostanie ono powtórzone w ciągu 30 dni po dniu odwołania stanu epidemii.

Odnośnie orzeczenia lekarskiego do celów sanitarno-epidemiologicznych należy zwrócić uwagę na art. 31m ust. 3 ustawy antykryzysowej, który stanowi, że jeżeli odrębne przepisy uzależniają wykonywanie określonych czynności lub uzyskanie określonych uprawnień w celu wykonania czynności zawodowych od posiadania odpowiedniego, niewynikającego z badań o których mowa w ust. 1, orzeczenia lekarskiego albo psychologicznego, orzeczenie takie powinno być wydane niezwłocznie, nie później niż do upływu 90 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii. Przepis ten obejmuje przypadki wymienione w art. 6 ust. 1 pkt. 4 i 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych  u ludzi oraz art. 59 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Wydanie w/w przepisu było uzasadnione przewidywanym brakiem możliwości wykonywania określonej, niezbędnej w danym przypadku diagnostyki laboratoryjnej. Tym samym należy uznać, że w przypadku nie wydania przez lekarza profilaktyka lub innego lekarz POZ orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych z powodu niemożności wykonania diagnostyki, nie ma podstaw, z uwagi na treść art. 31m ust. 3, do wyciągnięcia w stosunku do pracodawcy określonych przepisami konsekwencji.

Treść przepisu art. 31m ust 3 ustawy antykryzysowej prowadzi do potencjalnie niebezpiecznej sytuacji dopuszczania pracowników do pracy przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby, bez wykonania koniecznych badań diagnostycznych.

W związku z powyższym organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, realizując ustawowe zadanie z zakresu zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym, w celu zniwelowania ewentualnych negatywnych skutków związanych z treścią art. 31m ust. 3 ustawy antykryzysowej, podejmą działania zmierzające do propagowania informacji, gdzie w okresie stanu epidemii możliwe jest wykonanie badań diagnostycznych do celów sanitarno-epidemiologicznych. Informacje te zostaną przekazane przede wszystkim do podmiotów świadczących usługi w zakresie medycyny pracy.

Na stronie www.wsse.gda.pl znajduje się wykaz laboratoriów z terenów woj. pomorskiego, wykonujących w okresie epidemii badania diagnostyczne do celów sanitarno-epidemiologicznych.

© 2006 - 2020 WSSE w Gdańsku. | Polityka wykorzystania cookies

realizacja: Nabucco