Gorączkę krwotoczną Lassa wywołuje wirus należący do rodziny Arenaviridae, którego rezerwuarem są gryzonie (głównie szczury).

Do zakażenia człowieka dochodzi podczas kontaktu z wydalinami szczurów, a także zakażonych lub chorych ludzi. Wirus może dostać się do organizmu drogą oddechową, bądź też pokarmową. Choroba może się szerzyć również drogą płciową oraz poprzez kontakt uszkodzonej skóry lub śluzówek z krwią, wydzielinami i wydalinami zakażonego zwierzęcia lub człowieka. Gorączka krwotoczna Lassa występuje w zachodniej Afryce, ale z uwagi na szczególną zakaźność oraz łatwość przenoszenia stwarza zagrożenie zawleczenia do wszystkich innych krajów świata. W około 80% przypadkach zakażenie przebiega bezobjawowo. W pozostałych przypadkach po okresie inkubacji trwającym około 7–15 dni, pojawiają się ostre objawy, wynikające z uszkodzenia wielu narządów. Dochodzi m.in. do pogorszenia stanu ogólnego, gorączki, bólów głowy, gardła, mięśni. Pojawiają się bóle brzucha, wymioty, biegunka, bóle w klatce piersiowej. Na migdałkach pojawiają się biało-żółte naloty, pęcherzyki oraz owrzodzenia. Mogą wystąpić również objawy krwotoczne. Około 15% osób chorych hospitalizowanych umiera, pomimo zastosowanej terapii. Szybkie podanie leków antywirusowych jest skuteczne. Głównym środkiem zapobiegawczym jest przestrzeganie podstawowych zasad higieny.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Gorączka Doliny Rift jest chorobą wywoływaną przez wirusy z rodzaju Phlebovirus (rodzina Bunyaviridae).

Jest to choroba występująca u zwierząt hodowlanych, takich jak bydło, owce, kozy, wielbłądy oraz u ludzi. Zachorowania odnotowywane są najczęściej we wschodniej i południowej Afryce. Ponadto przypadki wystąpienia RVF zaobserwowano również w rejonie Afryki Subsaharyjskiej, na Madagaskarze, a także w Arabii Saudyjskiej i Jemenie. Do zakażenia człowieka dochodzi poprzez ukąszenie komara oraz prawdopodobnie innych owadów gryzących zakażonych wirusem RVF. Zakażenie człowieka może również nastąpić poprzez bezpośredni kontakt z krwią, płynami ciała lub tkankami zakażonych zwierząt. U ludzi choroba ta często ma przebieg bezobjawowy. Mogą też wystąpić objawy choroby, charakteryzujące się średnim nasileniem. W niektórych przypadkach jednak choroba może przebiegać pod postacią gorączki krwotocznej, zapalenia mózgu lub choroby narządu wzroku. Około 1 % zachorowań kończy się zgonem pacjenta.

Najczęściej występującymi objawami są: gorączka, osłabienie, zawroty głowy, bóle mięśni i stawów, utrata wagi ciała. Z reguły wyzdrowienie następuje w przeciągu 2–7 dni od momentu zachorowania. Aby uniknąć zakażenia podróżując do krajów, w których występuje wirus RVF należy przede wszystkim zadbać o to, aby unikać ukąszeń komarów i innych owadów – w tym m.in. stosować repelenty (środki odstraszające owady) i zaopatrzyć się w odzież osłaniającą części ciała narażone na ukąszenia (koszule z długimi rękawami, długie spodnie, etc.). Ponadto należy wystrzegać się przebywania na farmach, na których wśród zwierząt wystąpiły zachorowania spowodowane wirusem RVF. W leczeniu Gorączki Doliny Rift nie ma specyficznej terapii. Stosuje się głównie leczenie objawowe. Nie ma też zarejestrowanej szczepionki przeciwko tej chorobie. Główną metodą zapobiegania chorobie jest zmniejszenie narażenia na zakażenie poprzez unikanie ukąszeń komarów oraz unikanie kontaktu z zakażonymi zwierzętami oraz unikania przebywania na farmach, na których potwierdzono RVF.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Gorączka krwotoczna Ebola jest powodowana przez wirusy z rodziny Filoviridae.

Gorączka Ebola jest to choroba występująca rzadko, jednakże charakteryzująca się wysoką śmiertelnością, która w zależności od szczepu wirusa wynosi od ok. 30 % do ponad 90%. Rezerwuar wirusów jest nieznany. Istnieje hipoteza mówiąca, że rezerwuarem wirusa Ebola są nietoperze owocożerne. Ponadto w XX wieku i na początku XXI pojedyncze epidemie gorączki Ebola odnotowywano wśród zwierząt tj. szympansów i goryli.
Epidemie i przypadki gorączki krwotocznej Ebola występowały dotychczas głównie w Afryce (tabela epidemii na końcu dokumentu). Istnieje jednak ryzyko zawleczenia tej choroby również na inne tereny, w tym także do Europy np. wraz z powracającymi osobami zakażonymi w okresie wylęgania (inkubacji) choroby. Czytaj dalej - strona GIS

  • Informacje

Opracowano na podstawie materiałów WHO, CDC oraz ECDC.

Dżuma – jest to wysoce zakaźna choroba człowieka i zwierząt wywołana przez bakterie Yersinia pestis. Jest to choroba, która w przeszłości powodowała największe w dziejach świata epidemie, dzisiaj zaś nie stanowi większego zagrożenia, choć jej niebezpieczeństwo nie wygasło ze względu na istnienie rezerwuaru tego zarazka. Wśród zwierząt źródłem bakterii są gryzonie, a przede wszystkim szczury (ale też dzikie króliki, myszy, nornice itp.). Najbardziej wrażliwe na dżumę są gryzonie, koty, człowiek. Niektóre zwierzęta (np. psy, konie, krowy i ptaki) są mało wrażliwe bądź niewrażliwe. Według WHO corocznie na świecie odnotowuje się od 1000 do 3000 przypadków dżumy. W USA średnio w roku występuje 10–15 zachorowań na tę chorobę. Obszary, w których zdarzają się jeszcze ogniska dżumy to tereny wiejskie lub o niskim stanie sanitarnym:

  • Ameryka Północna- w USA są to przede wszystkim Teksas, Arizona, Oklahoma, Nowy Meksyk, Colorado, Oregon, Nevada, oraz południowo-zachodnia Kanada,
  • Ameryka Południowa – Boliwia, Peru, Brazylia, sporadycznie Argentyna, Ekwador, Wenezuela,
  • Afryka – głownie rejony południowe i południowo-wschodnie tj. RPA, Kenia, Namibia, Mozambik, Uganda, Tanzania, Lesoto, Zair, Senegal, Zimbabwe, Madagaskar,
  • Azja- Chiny, Mongolia, Wietnam, Indie, Indonezja, Kambodża, Nepal, Iran.

    Drogi zakażenia ludzi to:

  • rozsiewanie przez szczury i pchły – pchły ludzkie bardzo często pasożytują na szczurach domowych. W organizmie pchły bakterie Y. pestis mogą przeżyć do 1 miesiąca stąd możliwe jest roznoszenie zarazka pomimo nieobecności szczurów;rozsiewanie przez gryzonie polne i leśne, które mogą zakażać się dżumą w warunkach naturalnych (np. poprzez odchody);
  • droga kropelkowa lub poprzez aerozol z człowieka na człowieka.

Wyróżnia się 3 postaci dżumy: płucną, węzłową (dymieniczą) i posocznicową.

Postać płucna – rozwija się w płucach; do zakażenia dochodzi drogą kropelkową lub poprzez aerozol zawierający bakterie Y. pestis (np. pył z zakażonymi odchodami gryzoni). Drobnoustrój przenosi się poprzez kontakt bezpośredni z osobą/zwierzęciem chorym na postać płucną dżumy. Towarzyszą jej następujące objawy: gorączka, dreszcze, ból głowy, osłabienie, kaszel, ciężki oddech, ból w klatce piersiowej, czasem odkrztuszanie wodnistej lub krwistej plwociny. Przebiega gwałtownie i jest jedną z najbardziej zaraźliwych i niebezpiecznych chorób zakaźnych człowieka. Postać ta może być powikłaniem nie leczonej postaci węzłowej lub może towarzyszyć postaci posocznicowej.

Postać węzłowa (dymieniczna) – najczęściej obecnie występująca postać dżumy; rozwija się najczęściej w skutek ugryzienia przez zakażone zwierzę bądź gdy skażone bakteriami materiały mają kontakt z uszkodzona skórą. Tej postaci choroby towarzyszą powiększone i bolesne węzły chłonne tzw. dymienice (stąd też nazwa) oraz gorączka, dreszcze, ból głowy, osłabienie. Ta postać dżumy nie przenosi się przez kontakt z chorym.

Postać posocznicowa – rozwija się, gdy pałeczki dżumy namnażają się we krwi i są przez nią roznoszone po całym organizmie. Towarzyszą jej następujące objawy: gorączka, dreszcze bóle głowy i brzucha, osłabienie, krwotok wewnętrzny, wstrząs. Może także dochodzić do zaburzeń krążenia, które powodują martwicę palców. Ta postać stanowi powikłanie nie leczonych postaci dymieniczej i płucnej. Postać posocznicowa także nie szerzy się poprzez bezpośredni kontakt.

Objawy dżumy rozwijają się szybko, przeciętnie w ciągu kilku dni od momentu zakażenia bakterią Y. pestis, dlatego bardzo ważny jest jak najszybszy kontakt z lekarzem w przypadku zaobserwowania niepokojących objawów. Leczenie, aby było skuteczne, musi być podjęte jak najszybciej (najlepiej w ciągu 24h od wystąpienia objawów). Polega ono na podawaniu odpowiednich antybiotyków. Istnieje co prawda szczepionka, ale udowodniono jej skuteczność jedynie przeciwko postaci dymieniczej, natomiast nie zapobiega i nie zmniejsza objawów w dżumie płucnej. Nie jest ona dostępna w Europie.

Zapobieganie narażeniu na zakażenie pałeczkami dżumy:

1. unikanie kontaktu z dziki gryzoniami,
2. stosowanie repelentów przeciwko pchłom,
3. przestrzeganie zasad higieny osobistej, szczególnie: mycie rąk,

a ponadto:

4. kontrola liczebności gryzoni (deratyzacja na terenach o niskim stanie sanitarnym, na terenach wiejskich i w małych miastach, gdzie zazwyczaj gryzonie polne i leśne występują w większej ilości),
5. odpowiednia gospodarka odpadami, które stanowią dla dzikich gryzoni źródło pokarmu, a zatem są elementem wabiącym je na tereny zamieszkałe przez ludzi i zwierzęta domowe i gospodarskie,
6. regularne stosowanie u zwierząt domowych i gospodarskich preparatów przeciwpchelnych.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Denga występuje w Azji, krajach regionu Pacyfiku, na Karaibach, w obu Amerykach i Afryce. Jest to choroba wirusowa (wirus z rodziny Flaviviridae).

Wyróżnia się 4 typy tej choroby, a zakażenie jednym typem daje bardzo słabą odporność przeciwko innym typom. Do zakażenia człowieka dochodzi na skutek ukąszenia przez jeden z rodzajów komara, przenoszącego wirusa. Źródłem zakażenia jest chory człowiek lub zwierzę. Po okresie inkubacji trwającym 8–10 dni, pojawiają się początkowo łagodne objawy grypopodobne. Choroba może również przebiegać w postaci ostrej, która rozpoczyna się gorączką powyżej 38oC. Pojawia się również ból głowy, pozagałkowy ból oczu, bóle mięśni, kości, stawów, osłabienie, wysypka. Objawom tym towarzyszą objawy krwotoczności (krwawienia wewnętrzne i zewnętrzne) charakterystyczne dla gorączek krwotocznych. Do wystąpienia tej postaci dochodzi najczęściej podczas kolejnego zakażenia wirusem. W kilku krajach Azji, gorączka krwotoczna denga jest przyczyną wielu zachorowań i zgonów, głównie u dzieci.

Nie ma specyficznego leczenia i szczepionki przeciwko tej chorobie. Jako choroba przenoszona przez komary denga nie stwarza zagrożenia dla osób zamieszkujących tereny, gdzie one nie bytują (w tym Polska). Należy jednak pamiętać, aby podróżując w rejony występowania dengi zasięgnąć dokładnych informacji o sposobach skutecznego zabezpieczenia się przed ukłuciami komarów.

Informacja dla lekarzy w sprawie postępowania z przypadkami gorączki denga

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Czerwonka jest chorobą zakaźną wywoływaną przez pałeczki Shigella.

Choroba ta występuje na całym świecie, najczęściej w krajach o niskim standardzie życia i złych warunkach sanitarno-higienicznych, a sporadycznie w krajach rozwiniętych. Źródłem zakażenia jest zawsze człowiek. Zakażenie następuje na drodze pokarmowej, w wyniku kontaktu z chorym, nosicielem lub przez zanieczyszczone wydalinami zakażonych osób produkty pokarmowe, przedmioty codzienne użytku, czy też wodę. Również muchy mogą mechanicznie przenosić zarazki na swoim ciele, na przykład z odchodów na jedzenie i wodę. Po około 2–5 dniach od kontaktu z czynnikiem zakaźnym pojawiają się objawy chorobowe: obfita, wodnista biegunka, często gorączka, czasami nudności i wymioty. Niekiedy w dalszym przebiegu choroby obserwuje się kurczowe bóle brzucha, bolesne parcie na stolec, odwodnienie, w stolcu pojawia się śluz, ropa i krew. U osób niedożywionych i o obniżonej odporności może dojść do ciężkiego przebiegu choroby z objawami ze strony wielu układów i narządów organizmu, m. in. zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i zespołu hemolityczno-mocznicowego.

Choroba często przechodzi w postać przewlekłą z nawrotami choroby, utrzymującą się przez kilka miesięcy. Część osób po przechorowaniu czerwonki bakteryjnej staje się bezobjawowymi nosicielami pałeczek Shigella. Leczenie czerwonki bakteryjnej obejmuje podawanie leków przeciwbakteryjnych oraz płynów uzupełniających straty wody i elektrolitów.

Zachorowaniom na czerwonkę bakteryjną można zapobiec poprzez:

  • przestrzeganie podstawowych zasad higieny przyrządzania posiłków – więcej informacji na ten temat znajduje się w materiale „Pięć kroków do bezpiecznej żywności”,
  • dezynfekcję wydalin chorego i przedmiotów nimi zanieczyszczonymi,
  • poddanie obowiązkowym badaniom sanitarno-epidemiologicznym osób podejmujących lub wykonujących prace w styczności z żywnością w zakładach produkcji i obrotu żywnością, z wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi lub wymagające bezpośredniego kontaktu z ludźmi, np. w zakładach opieki zdrowotnej czy przedszkolach.Badania te mają na celu wykrycie i odsunięcie od wykonywania ww. prac osób chorych i nosicieli pałeczek Shigella. Ograniczy to ryzyko przeniesienia zakażenia na inne osoby.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Choroba Creutzfeldta-Jacoba (CJD) jest rzadko występującą, śmiertelną chorobą ośrodkowego układu nerwowego. Zaliczana jest do tzw. pasażowalnych (zakaźnych) encefalopatii gąbczastych.

Choroba ta występuje najczęściej pomiędzy 50, a 70 rokiem życia. Najczęstszymi objawami choroby są głównie zaburzenia neurologiczne, w tym zaburzenia snu, zmiany osobowości, osłabienie, drgawki, utrata wzroku, utrata zdolności używania mowy i pisma lub rozumienia, a także postępująca demencja. Proces chorobowy kończy się zgonem, który następuje najczęściej w przeciągu 1–2 lat od wystąpienia objawów. U około 5% choroba przybiera długi, powolny przebieg. W chwili obecnej nie jest do końca udokumentowana przyczyna choroby. Jednak najbardziej prawdopodobna jest hipoteza, która zakłada, iż czynnikiem wywołującym chorobę CJD są zakaźne cząstki białka tzw. priony, które powstają na skutek zmiany struktury białka naturalnie występującego w organizmie człowieka, głównie w komórkach ośrodkowego układu nerwowego. Zmodyfikowane białko staje się czynnikiem wywołującym proces chorobowy, a także przyspiesza przemianę kolejnych białek „zdrowych” w białka patologiczne.

Choroba ta występuje w kilku odmianach. W przypadku odmiany choroby CJD sporadycznej (spontanicznej) nie jest znana droga jej szerzenia się. Odmiana dziedziczna może wystąpić na skutek mutacji jednego z genów. Kolejna odmiana związana jest natomiast z przypadkowym przeniesieniem choroby poprzez zanieczyszczone narzędzia chirurgiczne w trakcie wykonywania zabiegów inwazyjnych, takich jak przeszczepy rogówki, opony twardej, czy zabiegi neurochirurgiczne. Udokumentowano również przypadki choroby, u osób którym podawany był dawniej przypadkowo zanieczyszczony prionami hormon wzrostu oraz u kobiet z niepłodnością leczonych w przeszłości wyciągami hormonalnymi. Stwierdzono również występowanie tzw. nowego wariantu choroby Creutzfeldta-Jacoba (vCJD), w którym zachorowania u ludzi następują najprawdopodobniej na skutek spożycia mięsa lub przetworów z niego (np. żelatyny) zawierającego priony, pochodzącego od bydła chorego na gąbczastą encefalopatię (BSE).

Zachorowania na vCJD wystąpiły do tej pory głównie w Wielkiej Brytanii i miały one związek z epidemią BSE w tym kraju. Do tej pory nie obserwowano epidemii CJD. Jedynym skutecznym środkiem zapobiegającym rozprzestrzenianiu się choroby jest eliminacja bydła chorego na BSE i produktów bydlęcych będących źródłem zakażenia zwierząt i ludzi. Do chwili obecnej nie opracowano skutecznej metody leczenia tej choroby.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Cholera jest chorobą zakaźną wywoływaną przez bakterie – przecinkowce cholery (Vibro cholerae) serogrupa O1 lub O139.

Bakterie te mogą przetrwać długi czas w wodzie skażonej odchodami ludzkimi. Poza człowiekiem, który wydala przecinkowce cholery z kałem, (zarówno podczas choroby, jak i w czasie nosicielstwa), nie jest znany inny zwierzęcy rezerwuar zarazków. Do zakażenia człowieka może dochodzić poprzez spożycie skażonej wody i żywności, w tym m.in. surowych i niedogotowanych owoców morza. Po krótkim okresie inkubacji, trwającym od kilkunastu godzin do 5 dni, pojawiają się objawy obejmujące m.in. wymioty i wodnistą biegunkę bez bólów brzucha i gorączki. Skurczowe bóle mięśni pojawiają się dopiero w wyniku zaburzeń elektrolitowych, a w miarę pogłębiania się odwodnienia i dyselektrolitemii pragnienie, suchość w jamie ustnej, chrypka, utrata elastyczności skóry, zapadnięcie oczu, zaostrzenie rysów twarzy. W ciężkich przypadkach dochodzi do zaburzeń orientacji, śpiączki i zgonu. W większości przypadków objawy są łagodne lub nie występują wcale, a zakażone osoby stają się bezobjawowymi nosicielami.

Przy zastosowaniu właściwego leczenia (antybiotykoterapia i nawodnienie organizmu), na skutek zakażenia umiera mniej niż 1% osób, u których wystąpiły objawy.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Chikungunya jest chorobą wirusową przenoszoną przez komary Aedes albopictus i Aedes aegypti.

Występuje ona w Afryce, południowo-wschodniej Azji i na subkontynencie indyjskim. Ostatnie duże epidemie tej choroby wystąpiły na Mauritiusie, wyspie Réunion, Mayotte i w niektórych regionach Indii. W Europie do tej pory rejestrowano głównie przypadki zawleczone. Rodzime przypadki na terenie Europy po raz pierwszy stwierdzono w północno-wschodnich Włoszech w sierpniu 2007 r.

Objawy choroby pojawiają się po około średnio 4–7 dniach (a nawet 1 do 12 dni) po ukąszeniu przez zakażone komary. W wyniku zakażenia pojawia się wysoka gorączka, ostre bóle stawów i ból głowy. Zwykle nie jest to choroba śmiertelna, większość pacjentów powraca do zdrowia po kilku dniach do kilku tygodni, ale u niektórych osób chorych może dochodzić do poważnych komplikacji lub przejścia choroby w stan przewlekły. U niewielkiej liczby pacjentów może dojść do przewlekłego zapalenia stawów zaburzeń żołądkowo-jelitowych lub sercowo-naczyniowych. Nie ma specyficznego leczenia, stosuje się leczenie objawowe. Zapobieganie zakażeniu obejmuje m.in. stosowanie repelentów, ubrań chroniących przed ukąszeniami komara. Nie ma skutecznej szczepionki przeciwko tej chorobie.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Botulizm jest chorobą zakaźną powodowaną przez silną neurotoksynę produkowaną przez bakterie Clostridium botulinum w warunkach beztlenowych.

Zarodniki tej bakterii występują w glebie, przewodzie pokarmowym zwierząt (w tym ryb), osadach z dna morskiego. Choroba może wystąpić po spożyciu skażonej toksyną żywności, a także w wyniku rozwoju bakterii w skażonych ranach oraz u małych dzieci, w wyniku kolonizacji jelit, wzrostu bakterii i produkcji toksyn w świetle jelita. Botulizm nabyty drogą pokarmową występuje najczęściej.

Głównym źródłem zakażenia jest źle konserwowana żywność, zanieczyszczona laseczką jadu kiełbasianego. W Polsce są to głównie przetwory mięsne i warzywne. Do zatrucia może dojść także po spożyciu niewłaściwie zakonserwowanych (w warunkach domowych) ryb i owoców morza. Po okresie inkubacji trwającym 12–36 godzin (nawet do kilku dni) od momentu spożycia skażonej toksyną żywności, pojawiają się trudności w mówieniu, zaburzenia połykania (objawy porażenia opuszkowego), zaburzenia widzenia (podwójne widzenie, opadanie powiek), symetryczne porażenie wiotkie mięśni szkieletowych postępujące od górnych partii mięśni do dołu. Mogą pojawiać się: złe samopoczucie, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka), zawroty i bóle głowy. W ciężkich przypadkach może dochodzić do porażenia mięśni oddechowych, co doprowadza do śmierci. Botulizmem nie można zarazić się od chorego człowieka.

Choroba może mieć bardzo ostry przebieg, chory wymaga intensywnej opieki medycznej i podania antytoksyny botulinowej. Nawet w przypadku zastosowania powyższych środków około 5–10% osób zakażonych umiera. W przypadku braku leczenia śmiertelność sięga 100%. Dlatego tak ważne jest zarówno przestrzeganie zasad higieny osobistej, jak i przy obróbce żywności – ścisłe przestrzeganie zasad konserwowania żywności (właściwe oczyszczenie, obróbka termiczna, przechowywanie).

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Bąblowica jest zoonozą (chorobą, która przenosi się ze zwierząt na ludzi), powodowaną przez larwy tasiemca Echinococcus granulosus lub Echinococcus multilocularis.

Jaja tasiemca uwalnianie są z kałem zakażonych psów i lisów i mogą dostać się do organizmu człowieka zarówno przez bliski kontakt z tymi zwierzętami, przeniesienie jaj do ust za pomocą brudnych rąk, jak i spożycie skażonej jajami żywności lub wody. Cysty najczęściej umiejscawiają się w wątrobie, ale również mogą występować w płucach, nerkach, śledzionie, ośrodkowym układzie nerwowym, kościach, oku i mogą tam przebywać nawet kilka lat po zjedzeniu jaj pasożyta. Objawy choroby związane są głównie z powiększaniem się cyst, uciskiem na otaczające tkanki i narządy i zależą od miejsca ich lokalizacji (np. cysty w płucach doprowadzają do zmian przypominających nowotwór, a nieleczone doprowadzają do śmierci).

Nie przestrzeganie zasad higieny, bliski kontakt z zakażonymi zwierzętami i spożywanie niedogotowanej, niemytej, skażonej jajami tasiemca żywności (np. warzyw, owoców leśnych) stanowią czynniki ryzyka zakażenia. Osoby, które mają bezpośredni kontakt z lisami i ich kałem powinny używać środków ochrony osobistej (przede wszystkim rękawic ochronnych) oraz przestrzegać podstawowych zasad higieny, w tym nie jeść owoców i warzyw bez ich uprzedniego dokładnego umycia, a także pamiętać o każdorazowym myciu rąk przed przygotowaniem lub spożywaniem posiłków. Leczenie polega na chirurgicznym usunięciu cyst i zastosowaniu odpowiednich leków.

Więcej informacji nt. bąblowicy znajdziesz w materiale „Bąblowiec wielojamowy – niebezpieczny dla człowieka pasożyt lisów” opracowanym w Pracowni Parazytoz Zwierząt Domowych Instytutu Parazytologii Polskiej Akademii Nauk.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Bruceloza jest chorobą zakaźną wywoływaną przez bakterie Brucella. Najczęstszymi rezerwuarami tej bakterii jest bydło, psy, owce, kozy i świnie. Bruceloza występuje na całym świecie, ale najczęściej stwierdza się ją w regionie Morza Śródziemnego

Ludzie ulegają zakażeniu poprzez bezpośredni lub pośredni kontakt ze zwierzętami, ich wydalinami, wydzielinami lub skażonymi produktami pochodzenia zwierzęcego (w tym niepasteryzowanym mlekiem i produktami mlecznymi) lub też poprzez wdychanie skażonego bakteriami aerozolu.Transmisja z człowieka na człowieka stwierdzana jest bardzo rzadko. Po okresie inkubacji, trwającym średnio od 1 do 3 tygodni (nawet do kilku miesięcy), występują objawy ogólne (np. gorączka, osłabienie, bóle stawów) i objawy wynikające z uszkodzenia narządów (np. mózgu lub serca). Ostra bruceloza charakteryzuje się zmienną gorączką, której towarzyszą dreszcze, poty, bóle głowy, mięśni i stawów, ogólne osłabienie, wysypka, u mężczyzn bóle jąder. Może dochodzić do powiększenia wątroby i śledziony. Bruceloza przewlekła może być następstwem pierwotnego zakażenia, bądź też brucelozy ostrej. W jej trakcie może dochodzić do zmian w układzie kostno-stawowym (kręgosłup, duże stawy) oraz powikłań neurologicznych. Postać ta może trwać wiele lat i być przyczyną kalectwa.

Nieleczona bruceloza może przekształcić się w formę przewlekłą, bądź też może prowadzić do zgonu. Właściwa terapia antybiotykowa jest zwykle skuteczna.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Choroby inwazyjne wywołane przez meningokoki, pneumokoki oraz Haempohilus influenzae charakteryzują się często ciężkim przebiegiem klinicznym i stanowią bezpośrednie zagrożenie życia. Bakterie przedostają się  do płynów ciała, które w normalnych warunkach są jałowe, takich  jak krew, czy płyn mózgowo – rdzeniowy, wywołując sepsę (posocznicę) oraz/lub zapalenie opon mózgowo – rdzeniowych. Choroba najczęściej przebiega gwałtowanie z gorączką. W przypadku zapalenia opon mózgowo – rdzeniowych zakażeniu towarzyszy ból głowy, sztywność karku, objawy oponowe, często połączone ze światłowstrętem. Meningokoki, pneumokoki oraz Haemophilus influenzae odpowiadają za większość bakteryjnych zapaleń opon mózgowo rdzeniowych u dzieci oraz osób dorosłych (za wyjątkiem przypadków zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych u noworodków, gdzie dominującą etiologią są streptokoki z grupy B, Listeria monocytogenes, Esherichia coli, Klebsiella, Enterobacter oraz Serratia). Przeciwko meningokokom, pneumokokom oraz Haemophilus influenaze dostępne są szczepionki. Szczegółowe informacje na temat szczepionek dostępne są na portalu www.szczepienia.pzh.gov.pl.

Ulotka informacyjna

Rekomendacje diagnostyczno-terapeutyczno-profilaktyczne postępowania w zakażeniach bakteryjnych ośrodkowego układu nerwowego – 2011r.

Rekomendacje dotyczące profilaktyki inwazyjnej choroby meningokokowej – 2009r. Zespół KOROUN

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Gruźlica jest chorobą bakteryjną wywoływaną przez bakterie Mycobacterium tuberculosis (prątki gruźlicy).

Zachorowania na gruźlicę należą do najczęściej występujących chorób zakaźnych na świecie. Gruźlica jest przenoszona głównie drogą kropelkową. Znacznie rzadziej do zakażenia dochodzi drogą pokarmową m.in. poprzez spożycie skażonego mleka zakażonej krowy, a także poprzez kontakt bezpośredni z uszkodzoną skórą lub błonami śluzowymi. Najczęstszym źródłem zakażenia są osoby chore na gruźlicę, w fazie prątkowania. Innym źródłem zakażenia są chore na gruźlicę zwierzęta np. chore krowy, które wydalają prątki m. in. z mlekiem. Okres wylęgania choroby jest trudny do określenia. Bakterie po wniknięciu do organizmu zostają w większości wypadków wyeliminowane, jednakże część z nich może pozostać w stanie uśpienia w organizmie zakażonej osoby nie powodując objawów chorobowych. Na skutek aktywacji bakterii poprzez spadek odporności w wyniku np. niedożywienia, może dojść do ich rozprzestrzenienia się prątków gruźlicy w całym organizmie, a następnie rozwój choroby w zajętych narządach lub tkankach.

Najczęstszą postacią choroby jest gruźlica płuc. Specyficzną odmianą choroby jest gruźlica wielolekooporna (MDR), w której stwierdza się oporność drobnoustrojów na co najmniej dwa najważniejsze leki stosowane w leczeniu skojarzonym, czyli izoniazyd i rifampicynę. Ponadto występuje też tzw. gruźlica XDR, która dodatkowo nie daje się leczyć co najmniej dwoma z pozostałych leków przeciwgruźliczych. Dlatego tak ważne jest skrupulatne przyjmowanie wszystkich zleconych przez lekarza leków we wskazanym przez niego okresie czasu. W przeciwnym wypadku tj. niesystematycznego lub zbyt krótkiego przyjmowania leków, leczenie nie jest skuteczne i prątki uodparniają się na nie. W przypadku zachorowania na gruźlicę brak jest charakterystycznych objawów. Mogą one mieć charakter ogólny (np. gorączka, osłabienie organizmu, brak apetytu, utrata masy ciała) lub miejscowy, w zależności od atakowanego narządu. Najczęstszym objawem gruźlicy płuc jest długotrwale utrzymujący się kaszel, ponadto mogą wystąpić duszności, bóle w klatce piersiowej, czy krwotoki płucne. Niecharakterystycznymi objawami gruźlicy pozapłucnej mogą natomiast być obrzmienia, bolesność ruchowa, powiększenie obwodowych węzłów chłonnych, upośledzenie funkcjonowania zaatakowanych narządów. Istniejąca szczepionka BCG, ogranicza wprawdzie ciężkość przebiegu choroby, ma jednak dużo mniejsze znaczenie w ograniczeniu jej transmisji. W Polsce zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych obowiązkowe są szczepienia BCG wyłącznie niemowląt.Zwalczanie gruźlicy opiera się głównie na wykrywaniu osób, które mogą stanowić źródło zakażenia dla innych osób i wdrożeniu leczenia z zastosowaniem długotrwałej kuracji z użyciem antybiotyków i chemioterapeutyków. Natomiast działania mające na celu eliminację zachorowań u zwierząt podejmuje się zgodnie z opracowywanymi przez sektor weterynarii programami zwalczania tej choroby.

Ulotka – co należy wiedzieć o tej chorobie zakaźnej

Wyjaśnienia dotyczące faktów i mitów o gruźlicy

Gruźlica – najczęściej zadawane pytania

Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Borelioza z Lyme jest chorobą zakaźną, wywołaną przez bakterie – Borrelia burgdorferi. Jest to najczęściej występująca choroba przenoszona przez kleszcze w Ameryce Północnej, w Europie i Azji. Do zakażenie człowieka dochodzi na skutek ukłucia przez zakażonego kleszcza. Jest on przenosicielem (wektorem) zarazka – pobierając krew zakażonego zwierzęcia, głównie drobnych gryzoni, zwierząt dzikich i ptaków, sam ulega zakażeniu, a następnie żerując, przekazuje krętki swojemu żywicielowi – np. człowiekowi. Po 7–10 dniach od ukłucia przez zakażonego kleszcza pojawia się w tym miejscu zmiana skórna, która następnie (w okresie nawet do kilku tygodni) powiększa się, tworząc czerwoną lub sinoczerwoną plamę – tzw. rumień wędrujący. Miejscowej zmianie skórnej towarzyszą często objawy uogólnione, takie jak: zmęczenie, ból mięśni, gorączka, ból głowy, sztywność karku. Brak rozpoczęcia leczenia może prowadzić w konsekwencji do zapalenia opon mózgowo – rdzeniowych oraz mózgu, zapalenia nerwów, zapalenia stawów lub zaburzenia rytmu pracy serca. Leczenie obejmuje podawanie antybiotyków przez min. 3–4 tygodnie. Przebycie zakażenia nie daje trwałej odporności i nie chroni przed ponownym zakażeniem. Nie ma dostępnej szczepionki przeciwko tej chorobie. Główną metodą jej zapobiegania jest:

  • noszenie odpowiedniej odzieży w miejscach, gdzie istnieje ryzyko występowania kleszczy (lasy, pola etc.) zakrywającej jak najwięcej części ciała (długie spodnie, koszule z długimi rękawami, nakrycie głowy etc.),
  • stosowanie środków odstraszających kleszcze,
  • po wizycie w lesie lub innym miejscu bytowania kleszczy dokładne obejrzenie całego ciała. Po zauważeniu kleszcza, należy natychmiast delikatnie go usunąć. W tym celu należy pensetą ująć kleszcza tuż przy skórze i pociągnąć ku górze zdecydowanym ruchem. Miejsce ukłucia należy zdezynfekować. Gdyby usunięcie kleszcza sprawiało trudności, należy zwrócić się o pomoc do lekarza. Nie należy smarować kleszcza żadną substancją, aby nie zwiększać ryzyka zakażenia.

Należy również pamiętać, że kleszcze będące wektorami krętków Borrelia burgdorferi mogą jednocześnie przenosić inne zarazki chorobotwórcze dla człowieka.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Zgonie z informacjami podanymi przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) oraz Europejskie Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) na całym świecie do dnia 2 października 2014 r., zarejestrowano łącznie 888 potwierdzonych laboratoryjnie przypadków zakażenia Mers-CoV, w tym odnotowano 353 zgonów.
Aktualne informacje o liczbie przypadków są dostępne na stronie WHO oraz ECDC. Większość zachorowań odnotowano u osób pochodzących z Półwyspu Arabskiego i Jordanii, natomiast w Europie (Francja, Włochy, Wlk. Brytania, Niemcy, Grecja, Austria, Holandia) stwierdzono dotąd przypadki zakażeń wtórnych MERS-CoV (secondary cases) wśród osób, stykających się z chorymi, którzy przebywali na Bliskim Wschodzie.


Transmisję wirusa obserwowano wśród członków rodzin osób chorych i wśród pracowników służby zdrowia opiekujących się chorymi. Jednakże nieznany jest dokładny sposób zakażenia oraz nie ma żadnych dowodów na utrwaloną transmisję wirusa na ludzi, którzy nie stykali się bezpośrednio z chorymi. Rezerwuar i droga szerzenia się tego wirusa nie zostały jak dotąd poznane. Przeprowadzone w kilku krajach Bliskiego Wschodu badania naukowe dowiodły, że wielbłądy mogą odgrywać istoną rolę w szerzeniu się wirusa MERS wśród ludzi. U wszystkich potwierdzonych przypadków zakażenia MERS-CoV stwierdzono infekcję oddechową. Większość z nich miała ostrą niewydolność oddechową i wymagała hospitalizacji. Według ECDC na terenie Unii Europejskiej w najbliższej przyszłości można spodziewać się kolejnych przypadków potwierdzonych zakażeń MERS-CoV. Dlatego ECDC oraz WHO zalecają aby pracownicy opieki medycznej byli wyczuleni na możliwość wystąpienia przypadków podejrzanych o zakażenie. Tymczasowe wytyczne WHO dotyczące prewencji i postępowania podczas opieki nad przypadkami podejrzanymi i potwierdzonymi. Wytyczne WHO w zakresie profilaktyki i kontroli ostrych infekcji dróg oddechowych w placówkach ochrony zdrowia w czasie epidemii i pandemii (04.2014 r.) Szpitale, które zapewniają opiekę nad pacjentami z podejrzeniem lub potwierdzeniem zakażenia MERS-CoV powinny podjąć odpowiednie środki w celu zmniejszenia ryzyka przeniesienia wirusa na innych pacjentów, pracowników służby zdrowia i osób odwiedzających. Obywatele UE podróżujący do Bliskiego Wschodu muszą być świadomi, iż istnieje możliwość zakażenia. Turyści powinni zapoznać się z informacjami zamieszczonymi na stronie WHO dotyczącymi ostrzeżeń dla pielgrzymów podróżujących w najbliższych miesiącach do Królestwa Arabii Saudyjskiej (Umra i Hajj). W tym czasie, ryzyko zakażenia Mers-CoV dla indywidualnego pielgrzyma jest bardzo niskie. Podróżnicy, u których wystąpią objawy w czasie podróży lub do 14 dni po powrocie powinni zgłosić się do lekarza, informując o swojej historii podróży. WHO powołało Komitet w sprawie statusu obecnej sytuacji zakażeń Mers-CoV który jednomyślnie poinformował, iż z aktualnie dostępnych informacji oraz za pomocą metod oceny ryzyka, nie zostały spełnione obecnie warunki, które wskazywałyby na zagrożenia dla zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym (PHEIC). W związku z zaistniałą sytuacją WHO nie zaleca jednak obecnie stosowania żadnych ograniczeń związanych z handlem lub podróżowaniem na Bliski Wschód, jak również nie wskazuje na konieczność podejmowania dodatkowych działań przeciwepidemicznych przez służby państw, w których wystąpiły zachorowania. WHO i ECDC kontynuuje monitorowanie informacji na temat sytuacji MERS-CoV na całym świecie oraz informuje, iż zalecenia – WHO Risk Assesment oraz Severe respiratory disease associated with Middle East respiratory syndrome coronavirus (MERS-CoV) są aktualne.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, w związku z sytuacją epidemiologiczną zakażeń wywołanych przez koronowirus MERS-CoV na Bliskim Wschodzie oraz w Korei Płd. informuje o zaleceniach dla turystów udających się w ww. rejony  (szczegóły – załącznik)

  • Informacje

  • Informacje

Nikiel, Kadm i Ołów

Badania są wykorzystywane w ramach urzędowej kontroli.

Zakres i metoda badań pdf [plik do pobrania] (551 KB)

Dane do kontaktu:
Laboratorium Badań Higieny Środowiska, tel. 58 776 33 81
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. ,   www.wsse.gda.pl

W celu zbadania zadowolenia klientów Działu Laboratoryjnego zwracamy się z prośbą o wypełnienie pdf ANKIETY (245 KB)

  • Informacje

Badania akredytowane:

  • Liczba drobnoustrojów -metoda płytkowa (posiew wgłębny)
  • Obecność Pseudomonas aeruginosa - metoda hodowlana z potwierdzeniem biochemicznym
  • Obecność Staphylococcus aureus - metoda hodowlana z potwierdzeniem biochemicznym
  • Obecność Candida albicans  - metoda hodowlana z potwierdzeniem biochemicznym
  • Zawartość wybranych środków konserwujących: estrów kwasu 4 hydroksybenzoesowego (metylparaben, etylparaben, propylparaben, izobutylparaben, butylparaben, benzylparaben) oraz 2 –fenoksyetanolu
  • Zawartość fluoru w pastach do zębów

 

Przyjmowanie próbek do badań:  poniedziałek – piątek w godz.: od 08:00 do 14:00 
Wydawanie sprawozdań z badań: poniedziałek – piątek w godz.: od 08:00 do 14:30
Kasa czynna:   poniedziałek – piątek w godz.: od 08:00 do 13:00


Informacja o cenie: Cena za badania uzależniona jest od zakresu badań i liczby badanych próbek

Laboratorium przyjmuje zlecenia zewnętrzne, po wcześniejszym telefonicznym uzgodnieniu warunków dostarczenia próbki do badania

Dane do kontaktu:
Laboratorium Badania Żywności i Żywienia
80-211 Gdańsk, ul. Józefa Hoene-Wrońskiego 5
tel. 58 345-15-45, 58 776 33 51, 58 776 33 50, 58 776 33 52
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.,   www.wsse.gda.pl

Osoby do kontaktu:

  • badania fizykochemiczne – kierownik Laboratorium Badania Żywności i Żywienia Agnieszka Rangosz tel. 58 345-15-45, 58 776 33 51, 58 776 33 50,
  • badania mikrobiologiczne – kierownik Pracowni Badań Mikrobiologicznych Ewa Bartoszewicz – Górczak tel. 58 345-15-45, 58 776 33 52

Pliki do pobrania:

W celu zbadania zadowolenia klientów Działu Laboratoryjnego zwracamy się z prośbą o wypełnienie pdf ANKIETY (245 KB)

  • Informacje

© 2006 - 2020 WSSE w Gdańsku. | Polityka wykorzystania cookies

realizacja: Nabucco