Świnka jest ostrą chorobą wieku dziecięcego, wywoływaną przez wirus z rodziny Paramyxoviridae. Występuje on endemicznie w wielu krajach świata. Ludzie są jedynym rezerwuarem wirusa, który przenosi się z człowieka na człowieka przez bezpośredni kontakt, drogą kropelkową, czasem przez przedmioty zanieczyszczone śliną osób chorych.

Osoba zakażona może zakażać inne osoby przez okres 3 dni przed wystąpieniem objawów do około 9 dni po ich ustąpieniu. Okres inkubacji trwa średnio 16–18 dni. Po nim pojawiają się objawy w tym głównie bolesne, jedno lub dwustronne powiększenie ślinianek przyusznych (znajdujących się na policzku, na wysokości żuchwy, obok ucha). Mogą wystąpić również objawy ogólne, w tym gorączka, bóle mięśni, pogorszenie samopoczucia, zmniejszenie apetytu. W 30% przypadków świnka przebiega bezobjawowo. Śwince mogą towarzyszyć również powikłania, w tym m.in. zapalenie mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie jąder (jedno- lub dwustronne), prowadzące nawet do niepłodności, zapalenie jajników, zapalenie sutków, głuchota Świnka jest chorobą, której można skutecznie zapobiegać poprzez szczepienia. W Polsce szczepienie przeciwko śwince, zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych, jest obowiązkowe i wykonuje się je łącznie ze szczepieniem przeciwko różyczce i odrze (1 szczepionka). Pierwsze szczepienie wykonuje się u dzieci w 13–14 miesiącu życia, natomiast dawkę przypominającą podaje się w 10 roku życia.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Salmonelozy powodowane są przez pałeczki Salmonella, inne niż Salmonella typhi oraz Salmonella paratyphi. Zachorowania występują na całym świecie, choć stopień rozprzestrzeniania się salmoneloz w znacznym stopniu zależy m. in. od obyczajów żywieniowych oraz nadzoru weterynaryjnego (szczególnie w dużych fermach hodowlanych).

Człowiek może zakazić się poprzez:

  • spożycie żywności zanieczyszczonej bakteriami Salmonella,
  • spożycie produktów żywnościowych pochodzących od zwierząt zakażonych (mięso, jaja, mleko),
  • używanie skażonego sprzętu kuchennego, maszyn do produkcji żywności.
  • używanie skażonego sprzętu kuchennego, maszyn do produkcji żywności.

W szczególnych warunkach (szpitale, domy opieki) zakażenie może się szerzyć drogą bezpośredniego kontaktu lub drogą powietrzną.

Pierwsze objawy choroby pojawiają się w okresie od 6 godzin do 3–7 dni od momentu kontaktu z czynnikiem zakaźnym i są to: bóle brzucha, gorączka, biegunka, odwodnienie, nudności, wymioty. Niekiedy może rozwinąć się zakażenie układowe o cięższym przebiegu, tzw. postać pozajelitowa, szczególnie u małych dzieci, osób w podeszłym wieku lub z obniżoną odpornością. Obserwuje się wówczas powstawanie ropni, zapalenie dróg żółciowych, płuc, opon mózgowo-rdzeniowych, stawów, szpiku kostnego, kości oraz posocznicę. Istnieje skuteczne leczenie salmonelloz.

ZACHOROWANIOM NA SALMONELOZY MOŻNA ZAPOBIEC poprzez:

  • przestrzeganie podstawowych zasad higieny przyrządzania posiłków – więcej informacji na ten temat znajduje się w materiale „Pięć kroków do bezpiecznej żywności”,
  • dezynfekcję pomieszczeń i przedmiotów, z którymi stykał się chory,
  • szczepienie ochronne przeciwko durowi brzusznemu – jest najpewniejszym sposobem zabezpieczenia przed zachorowaniem. Zalecane jest ono osobom podróżującym w obszary endemicznego występowania choroby oraz narażonym ze względu na rodzaj wykonywanej pracy. Ponadto, możliwe jest nałożenie obowiązku szczepień przeciwko durowi brzusznemu w sytuacji zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii lub ze wskazań indywidualnych,
  • poddanie obowiązkowym badaniom sanitarno-epidemiologicznym osób podejmujących lub wykonujących prace w styczności z żywnością w zakładach produkcji i obrotu żywnością, z wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi lub wymagające bezpośredniego kontaktu z ludźmi, np. w zakładach opieki zdrowotnej czy przedszkolach. Badania te mają na celu wykrycie i odsunięcie od wykonywania ww. prac osób chorych i nosicieli pałeczek Salmonella. Ograniczy to ryzyko przeniesienia zakażenia na inne osoby.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Różyczka jest chorobą wirusową. Wirus z rodziny Togaviridae przenosi się z człowieka na człowieka drogą kropelkową lub przez kontakt z przedmiotami zanieczyszczonymi wydzieliną z gardła, krwią, moczem, kałem. Człowiek jest jedynym rezerwuarem wirusa.

Różyczka jest charakterystyczną chorobą wieku dziecięcego i wówczas przebiega stosunkowo łagodnie. W przypadku, jednak gdy do zakażenia dojdzie u kobiet w ciąży, może to doprowadzić do poważnych zaburzeń w rozwoju płodu. Człowiek chory jest zakaźny dla innych osób w okresie 7 dni przed pojawieniem się wysypki do 5–8 dni po jej ustąpieniu. Po okresie inkubacji, trwającym około 2–3 tygodnie, dochodzi do powiększenia węzłów chłonnych, pogorszenia samopoczucia, wysypki, zapalenia gardła, zapalenia spojówek. Czasem występuje gorączka. Wysypka najpierw pojawia się na twarzy i szyi, następnie rozprzestrzenia się na tułów i kończyny. Ustępuje po około 3 dniach. Na około dobę przed wystąpieniem wysypki, dochodzi do powiększenia węzłów chłonnych za uszami, w tylnej części szyi i karku. Węzły chłonne stają się bolesne. Około 20–50% zakażeń wirusem różyczki przebiega bezobjawowo. Niekiedy mogą wystąpić objawy wskazujące na zapalenie stawów (głównie drobnych stawów dłoni i kolan) oraz innych powikłań wynikających z zapalenia mózgu, jąder, zmian skórnych. Najgroźniejsze konsekwencje różyczka powoduje u kobiet, gdy do zakażenia dojdzie w pierwszych 3 miesiącach ciąży. Wirus może atakować wszystkie narządy rozwijającego się płodu, powodując jego śmierć lub ciężkie zaburzenia rozwoju. Niemowlęta zakażone wirusem różyczki podczas ciąży mogą być zakaźne przez rok lub nawet dłużej. Różyczka jest chorobą, której można skutecznie zapobiegać poprzez szczepienia. W Polsce szczepienie przeciwko różyczce, zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych, jest obowiązkowe i wykonuje się je łącznie ze szczepieniem przeciwko śwince i odrze (1 szczepionka). Pierwsze szczepienie wykonuje się u dzieci w 13–14 miesiącu życia, natomiast dawkę przypominającą podaje się w 10 roku życia.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Rotawirusy są najczęstszą przyczyną występowania u dzieci niebakteryjnych biegunek zakaźnych, chorować mogą również osoby dorosłe. Do zakażenia dochodzi drogą fekalno-oralną na skutek bezpośredniego kontaktu z osobą zakażoną lub jej wydalinami – głównie poprzez zanieczyszczone kałem ręce, powierzchnie czy przedmioty codziennego użytku, czemu sprzyja nieprzestrzeganie podstawowych zasad higieny. Możliwe jest również zakażenie przez zanieczyszczoną żywność lub wodę. Ze względu na dużą zakaźność, rotawirusy są również częsta przyczyna zakażeń w dziecięcych oddziałach szpitalnych.

Zachorowanie można przebyć wielokrotnie, ponieważ pierwotna infekcje daje jedynie częściowa odporność, która jednak w przypadku powtórnego zakażenia powoduje bezobjawowy lub lekki przebieg choroby. Szacuje się, że około 70% dzieci do 5 roku życia ma przeciwciała przeciwko tym wirusom co świadczy o przebyciu zakażenia. Najpoważniejsze znaczenie kliniczne mają infekcje wirusami grupy A, które są przyczyną ostrych biegunek u dzieci młodszych. Rotawirusy najbardziej zagrażają niemowlętom oraz dzieciom do 5 roku, a także osobom starszym po 65 roku życia. Okres od momentu zakażenia do chwili wystąpienia objawów choroby jest krótki – wynosi zazwyczaj od kilku do 24 godzin. Zachorowania mogą mieć zróżnicowany przebieg, od łagodnego po ciężki. W przypadku zachorowań o przebiegu średnio nasilonym i ciężkim poza wodnistą biegunką z obecnością śluzu obserwujemy inne objawy, takie jak gorączka (do 38,5o C), wymioty oraz cechy odwodnienia organizmu - uczucie suchości w jamie ustnej, suchy język i błony śluzowe, uczucie pragnienia, utrata elastyczności skóry. Choroba trwa zwykle od 4 do 10 dni, sporadycznie może się przedłużać do kilku tygodni. Szczególnie niebezpieczne są biegunki małych dzieci. Objawy ze strony układu pokarmowego – biegunka i wymioty, szybko powodują utratę płynów i elektrolitów w organizmie i w efekcie doprowadzają do zaburzeń metabolicznych.

Leczenia zakażeń rotawirusowych ma charakter wyłącznie objawowy, brak jest leczenia przyczynowego. Przy łagodnym klinicznym przebiegu zachorowania zazwyczaj wystarczy doustne uzupełnianie płynów. Ważne jest przestrzeganie diety np. w postaci kleików z kaszy lub ryżu. Małe dzieci oraz osoby z upośledzoną odpornością wymagają na ogół hospitalizacji i dożylnego podawania płynów i elektrolitów. U dorosłych przebieg jest często bezobjawowy.

Epidemiologię zakażeń wywoływanych przez rotawirusy charakteryzuje sezonowość. Zachorowania występują znacznie częściej w miesiącach jesiennych, zimowych i wczesnowiosennych. Brak jest obecnie jednoznacznego wyjaśnienia dla tak dużej zmienności w występowaniu liczby zachorowań w na przestrzeni czasu. Być może odgrywają w tym rolę czynniki związane z nosicielstwem i replikacja wirusa u człowieka lub warunki klimatyczno-środowiskowe.

Sytuacja epidemiologiczna (liczba przypadków i zapadalność na 100 tys. mieszkańców) w latach 2014 -2015 przedstawiała się następująco:

01.01-31.12.2014    01.01-31.12.2015  
 liczba zgłoszonych przypadków  zapadalność liczba zgłoszonych przypadków zapadalność
 33 789 87,80 33 949 88,21


Ryzyko zakażenia rotawirusami można zmniejszyć poprzez:

  • bezwzględne przestrzeganie zasad higieny osobistej i otoczenia,
  • szczepienie ochronne przeciwko rotawirusom (zalecane w Programie Szczepień Ochronnych dla dzieci w wieku od 6 do 24 tygodnia życia - decyzję o szczepieniu należy każdorazowo skonsultować z lekarzem - szczepionka jest dostępna wyłącznie na receptę lekarską),
  • przestrzeganie podstawowych zasad higieny przyrządzania posiłków - więcej informacji na ten temat znajduje się w materiale „Pięć kroków do bezpiecznej żywności”,
  • mycie i dezynfekcję powierzchni, z którymi stykała się chora osoba.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Ospa wietrzna i półpasiec są chorobami występującymi na całym świecie, powodowanymi jest przez ten sam wirus Varicella-zoster virus.

Ospa wietrzna występuje zwykle u dzieci. Na ogół stwierdza się u nich łagodne objawy kliniczne takie jak brak łaknienia, ból głowy, osłabienie, niewysoka gorączka. Wysypka pojawia się stopniowo i przechodzi od fazy plam do pęcherzyków, krost i krótko utrzymujących się blizn. Wysypka występuje na całym ciele, choć początkowo pojawia się na tułowiu. Wysypce towarzyszy silny świąd. Dodatkowo może też wystąpić powiększenie węzłów chłonnych potylicznych i karkowych. Przebieg ospy wietrznej najczęściej łagodny u dzieci – u młodzieży i dorosłych może charakteryzować się znacznym nasileniem objawów. Ryzyko wystąpienia powikłań po zachorowaniu (np. wtórne zakażenia bakteryjne skóry, bakteryjne zapalenie płuc, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie serca itp.) wzrasta wraz z wiekiem. Na skutek uaktywnienia się wirusów, które pozostają po przechorowaniu w zwojach nerwowych, mogą pojawić się objawy półpaśca. Po kilku dniach bólu i tkliwości skóry unerwionej przez zajęte nerwy następuje w tym miejscu wysyp pęcherzyków przypominających pęcherzyki ospy wietrznej, nieco jednak większych i głębiej umiejscowionych. Wirus wywołujący ospę wietrzną i półpaśca szerzy się drogą kropelkową, przez kontakt bezpośredni i pośrednio przez kontakt z przedmiotami świeżo zanieczyszczonymi wydzieliną z pęcherzyków od chorej osoby. Ospa wietrzna charakteryzuje się wysoką zaraźliwością. Większość ludzi choruje w dzieciństwie, a ponieważ zachorowanie pozostawia trwałą odporność, dorośli są odporni na tę chorobę i powtórne zachorowania na ospę należą do rzadkości. Dostępna jest szczepionka przeciw ospie wietrznej. W Polsce, zgodnie z aktualnie obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych szczepienie przeciwko ospie wietrznej jest obowiązkowe dla osób narażonych w sposób szczególnych na zakażenie (dzieci do ukończenia 12 roku życia: z upośledzeniem odporności, o wysokim ryzyku ciężkiego przebiegu choroby, z ostrą białaczką limfoblastyczną w okresie remisji, zakażone HIV, przed leczeniem immunosupresyjnym lub chemioterapią, oraz dzieci do ukończenia 12 roku życia z otoczenia tych osób określonych). Zaleca się je natomiast wybranym grupom (osobom, które nie chorowały na ospę wietrzną i nie zostały wcześniej zaszczepione w ramach szczepień obowiązkowych albo zalecanych oraz kobietom planującym zajście w ciążę, które nie chorowały wcześniej na ospę wietrzną).

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Ospa prawdziwa jest to ciężko przebiegająca, wirusowa choroba zakaźna o wysokiej śmiertelności. Typowym objawem jest charakterystyczna wysypka, pojawiająca się w tym samym czasie na całym ciele, po około 2–4 dniach gorączki. W końcowej fazie choroby krosty pokrywają się strupami, po odpadnięciu których pozostają trwałe, szpecące blizny. Po zorganizowaniu akcji przeciwepidemicznej, po 1966 roku nastąpiła na świecie intensywna akcja całkowitej likwidacji tej groźnej choroby. Wykorzenienie ospy prawdziwej Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła w 1980 r. Oznacza to, że środowisko jest wolne od wirusa ospy prawdziwej, którego kolekcje przechowywane są jednak w wybranych laboratoriach na świecie. Źródłem zakażenia jest chory człowiek. Przeniesienie choroby następuje najczęściej drogą kropelkową w wyniku bezpośredniego kontaktu z chorym człowiekiem lub pośrednio – przez kontakt ze skażonymi przedmiotami (np. koce, ubrania). Chory jest zakaźny od momentu pojawienia się pierwszych zmian na skórze i błonach śluzowych, aż do momentu całkowitego odpadnięcia strupów (strupy zawierające wirusa są także zakaźne). Okres ten wynosi z reguły około 3 tygodni. Powszechna jest wrażliwość ludzi niezaszczepionych. Odporność poszczepienna utrzymuje się przez kilka lat, po upływie których potrzebne jest wykonanie ponownego szczepienia. W związku jednak z likwidacją choroby, w 1980 roku, zgodnie z zaleceniami WHO szczepienia przeciwko tej chorobie zostały całkowicie wycofane z kalendarza szczepień ochronnych. Tak więc ludność w Polsce, podobnie jak i w większości innych krajów, można obecnie uważać za nieodporną na wirusa ospy prawdziwej. Przed rokiem 1980, w celu uzyskania szczepionki do uodpornienia ludzi przeciwko ospie prawdziwej stosowano wirusa ospy krowiej tzw. wirusa krowianki, który należy do tej samej grupy wirusów co wirus ospy prawdziwej. Groźnym powikłaniem po szczepieniu było jednak zapalenie rogówki, zapalenie mózgu, a także uogólnione zakażenie wirusem krowianki. Krowianka i jej powikłania zostały w dużym stopniu wyeliminowane wraz z zaniechaniem szczepień przeciwko ospie prawdziwej i likwidacją tej choroby. Wirus krowianki powoduje zakażenia głównie w populacjach dzikich gryzoni. Jest również możliwe przeniesienie go na zwierzęta hodowlane takie jak koty czy szczury. Sporadycznie dochodzi również do zakażeń tym wirusem u ludzi na skutek bezpośredniego kontaktu z zakażonymi zwierzętami. Ponieważ prawdopodobnie nie wszystkie kraje zastosowały się do Konwencji o zakazie prowadzenia badań, produkcji i gromadzenia zapasów broni bakteriologicznej (biologicznej) i toksycznej oraz ich zniszczeniu z 1972 r., wciąż istnieje zagrożenie użycia wirusa ospy prawdziwej jako broni biologicznej. Jest to prawdopodobne z uwagi na jego wysoką zakaźność, łatwość szerzenia się zachorowań, wysoką śmiertelność oraz niewielkie koszty produkcji.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Odra jest jedną z najbardziej zaraźliwych chorób wirusowych, wywoływaną przez paramyxowirusy. Prawie wszystkie nie uodpornione dzieci, narażone na kontakt z wirusem, ulegają zakażeniu. Choroba ta nie występuje u zwierząt. Wysoce zaraźliwy wirus odry rozprzestrzenia się podczas kaszlu lub kichania, przez bliski lub bezpośredni kontakt z wydzielinami z nosa i gardła osoby zakażonej. Odra objawia się m.in. gorączką, katarem, kaszlem, zapaleniem spojówek, plamkami po wewnętrznej stronie policzków i na języku, wysypką, która z twarzy i karku zstępuje na tułów, ręce i nogi. Duże znaczenie w zapobieganiu odrze mają szczepienia – wpływają one zarówno na ograniczenie liczby zachorowań i zgonów z powodu tej choroby na świecie.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

pdf Sytuacja epidemiologiczna (507 KB)
Materiały edukacyjne
Dodatkowe informacje

  • Informacje

Norowirusy są częstą przyczyną występowania zakażeń pokarmowych u ludzi, objawiających się takimi dolegliwości jak wymioty, biegunka i bóle brzucha. Rzadziej występują gorączka, dreszcze i bóle głowy.

Okres od momentu zakażenia do chwili wystąpienia objawów jest krótki i wynosi od 12 do 48 godzin od momentu zakażenia. Zachorowania z reguły charakteryzują się łagodnym przebiegiem, ale mogą też wystąpić nagle i powodować duże odwodnienie. Wyzdrowienie następuje najczęściej w przeciągu jednego do trzech dni. Na skutek zakażenia rzadko dochodzi do zgonu, ale może on nastąpić zwłaszcza u osób starszych lub z osłabioną odpornością. Do zakażenia dochodzi poprzez bezpośredni kontakt z chorą osobą lub przedmiotami i powierzchniami zanieczyszczonymi norowirusami pochodzącymi od chorej osoby. Zakażenie może również nastąpić drogą pokarmową, na skutek spożycia skażonej żywności lub wody. Zachorować mogą osoby w każdym wieku, gdyż przebycie zachorowania nie chroni przed następnym zachorowaniem (nie jest wytwarzana długotrwała odporność organizmu zapobiegająca ponownemu zachorowaniu). Norowirusy są częstą przyczyną powstawania dużych ognisk zatruć pokarmowych ponieważ bardzo łatwo przenoszone są z człowieka na człowieka. Ogniska zakażeń norowirusami najczęściej występują w środowiskach skupiających duże grupy ludzi na niewielkiej powierzchni, jak szpitale, domy opieki społecznej, szkoły itp. Często jedynym skutecznym sposobem eliminacji kolejnych zachorowań jest czasowe zamknięcie instytucji, w której wystąpiło takie ognisko i eliminacja zachorowania. Przecięcie dróg szerzenia zakażenia wymaga bezwzględnego przestrzegania zasad higieny osobistej. Ponadto konieczna jest też systematyczna dezynfekcja skażonych wirusem powierzchni oraz odpowiednia higiena przygotowywania posiłków.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Malaria jest obecnie jedną z trzech najważniejszych, oprócz AIDS i gruźlicy, chorób zakaźnych w świecie. Liczbę nowych zachorowań szacuje się na 300–500 milionów rocznie. Z powodu malarii umiera około 1,5–2,7 milionów ludzi każdego roku. Ocenia się, iż aktualnie 40–45% ludności ziemi żyje na terenach zagrożonych malarią w ponad 100 krajach świata.

Na zachorowanie najbardziej narażone są dzieci do 5 roku życia i kobiety ciężarne mieszkające na terenach endemicznych dla malarii oraz osoby nie odporne (nie posiadające swoistych przeciwciał), podróżujące m.in. z Europy do krajów endemicznego lub epidemicznego występowania malarii. Liczbę przypadków malarii zawlekanych do Europy ocenia się na około 10.000 rocznie. W Afryce malaria jest główną przyczyną zgonów około 20% wszystkich dzieci w wieku poniżej 5 roku życia. We wschodniej i południowej Afryce wskaźnik śmiertelności z powodu tej choroby, w okresie 1990–1998, wzrósł prawie dwukrotnie w porównaniu z latami 1982–1989. Przyczyną tego stanu jest m.in. wzrost oporności Plasmodium – czynnika etiologicznego malarii, na chlorochinę. W krajach, gdzie malaria występuje endemicznie, 25–50% chorych leczonych ambulatoryjnie i 20–50% hospitalizowanych, stanowią pacjenci chorzy na malarię. Organizacja Narodów Zjednoczonych wydała rezolucję, w której określa lata 2001–2010 dekadą wykorzeniania malarii w krajach rozwijających się, szczególnie w Afryce. Głównym celem działania jest zmniejszenie o 2/3 wskaźnika śmiertelności z powodu malarii wśród dzieci. Liczba zachorowań na malarię w Polsce nie przekracza 50 przypadków rocznie. Jednocześnie od 1963 r. są to jedynie przypadki malarii importowanej z rejonów endemicznych, przywlekane przez osoby powracające z podróży służbowych lub turystycznych. W Polsce istnieją trzy główne ośrodki medyczne zajmujące się m.in. badaniami nad lekoopornością zarodźców malarii. Są to:

  • Krajowy Ośrodek Medycyny Tropikalnej Międzywydziałowego Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej AMG w Gdyni (powołany w 2001 r.),
  • Akademia Medyczna w Poznaniu,
  • Akademia Medyczna w Warszawie.

Krajowy Ośrodek Medycyny Tropikalnej w Gdyni współpracuje m.in. z CDC w Atlancie (USA) oraz Instytutem Higieny i Medycyny Tropikalnej w Lizbonie (Portugalia) w zakresie programów badawczych nad mutacjami genowymi odpowiedzialnymi za lekooporność zarodźców malarii, zwłaszcza na terenie Afryki. Instytut rozwija także współpracę z innymi medycznymi placówkami w Europie, w ramach Trop Net Europ, Ameryce Północnej oraz Afryce. Z inicjatywy polskich misjonarzy i lekarzy Krajowego Ośrodka Medycyny Tropikalnej utworzony został w Angoli ośrodek medyczno – badawczy, gdzie m. in. realizowany jest program zwalczania malarii wśród dzieci i kobiet w ciąży, częściowo finansowany przez fundację Medical and Mobility Mission Association z Australii. Materiał badawczy z Angoli jest opracowywany pod kątem oznaczania lekooporności Plasmodium faliciparum na stosowane tam leki, co realizowane jest w ramach projektów Komitetu Badań Naukowych. Poza tym współpracujące ze sobą polskie ośrodki medycyny tropikalnej uczestniczą pośrednio w programach zwalczania malarii, gruźlicy i AIDS, wysyłając swoich pracowników do realizacji programów, prowadzonych przez organizacje międzynarodowe lub placówki misyjne.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Listerioza stanowi zagrożenie głównie dla kobiet w ciąży, noworodków i osób z obniżoną odpornością. Jej czynnikiem etiologicznym jest Listeria monocytogenes.

Bakterie Listeria wydalane są z kałem zakażonych zwierząt. Są one szeroko rozpowszechnione w środowisku, a ogniska zatruć pokarmowych przez nie wywoływane są rejestrowane na całym świecie. Do zakażenia człowieka dochodzi na skutek bezpośredniego kontaktu z wydalinami i wydzielinami zakażonego zwierzęcia (m.in. bydła, owiec, kóz, drobiu), bądź tez przez spożycie skażonej żywności. Wrotami zakażenia są przewód pokarmowy, uszkodzona skóra, błony śluzowe, łożysko. U osób dorosłych najczęściej nie występują żadne objawy zakażenia. U kobiet w ciąży, po okresie inkubacji trwającym około 3 tygodni, pojawiają się objawy grypopodobne lub objawy wynikające z zapalenia dróg moczowych. Na skutek zakażenia może dochodzić do obumarcia płodu i poronień lub też wrodzonej listeriozy u noworodka. U osób starszych i z obniżoną odpornością na skutek zakażenia może dochodzić do zapalenia opon mózgowych, mózgu i sepsy.Zapobieganie zakażeniu głównie polega na zastosowaniu właściwych środków ochronnych na farmach zwierząt, a także przestrzeganiu zasad higieny na każdym etapie procesu przygotowywania żywności. Należy także pamiętać o myciu rąk każdorazowo np. przed spożywaniem posiłków, po kontakcie ze zwierzętami, po wyjściu z toalety. W leczeniu listeriozy stosuje się antybiotyki.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Leptospiroza jest zoonozą (chorobą, która może przenosić się ze zwierząt na ludzi), powodowaną przez krętki z rodzaju Leptospira. Przyczyną zakażenia u człowieka jest gatunek L.interrogans.

Leptospiroza najczęściej występuje w obszarach o klimacie tropikalnym, jednakże jest ona stwierdzana również w regionach o klimacie umiarkowanym, także w Europie. Rezerwuarem L.interrogans są zwierzęta domowe (psy, świnie, bydło) oraz zwierzęta dzikie (głównie gryzonie). Do zakażenia człowieka dochodzi poprzez kontakt bezpośredni z moczem, mięsem, krwią zakażonych zwierząt lub przez kontakt ze skażoną krętkami wodą, glebą (przeniesienie bakterii bezpośrednio np. z brudnych rąk do ust) oraz spożycie skażonej wody i żywności. Choroba może przebiegać bezobjawowo, ale może występować również w ciężkiej postaci, kończącej się zgonem. Okres inkubacji (od momentu zakażenia do wystąpienia pierwszych objawów) wynosi od 2 do 30 dni (średnio 10 dni). Po nim pojawia się gorączka, bóle głowy, mięśni, stawów, wysypka na skórze, dreszcze, wymioty zmiany w oczach (zaburzenia widzenia), ogólne wyczerpanie. W drugiej fazie choroby dochodzi do zmian w nerkach, płucach, sercu, rzadziej w mózgu. Na skutek tych zaburzeń pojawia się żółtaczka, ból brzucha, kaszel z krwistą wydzieliną, powiększenie węzłów chłonnych, wątroby, śledzony, niedowład połowiczy. Mogą występować również krwawienia. Terapia antybiotykowa zastosowana odpowiednio szybko jest skuteczna, a śmiertelność w przypadku tej choroby jest niska. Środki zapobiegawcze obejmują m.in. zwalczanie gryzoni, unikanie skażonych obszarów, prawidłowe zabezpieczenie zranionej/uszkodzonej skóry, a także przestrzeganie podstawowych zasad higieny (np. dokładne mycie rąk przed każdym posiłkiem).

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Leiszmanioza jest chorobą powodowaną przez wewnątrzkomórkowe pasożyty z rodzaju Leiszmania, występujące w niektórych rejonach Azji i Afryki oraz na terenach Ameryki Południowej i Środkowej.

Choroba występuje pod dwoma postaciami: leiszmaniozy skórnej oraz lejszamniozy trzewnej. Objawami leiszmaniozy skór i błon śluzowych są rumieniowe zmiany plamiste na skórze ulegające owrzodzeniu. W przypadku leiszmaniozy trzewnej pasożyty przedostają się do narządów wewnętrznych, głównie śledziony, szpiku kostnego oraz węzłów chłonnych. Większość inwazji przebiega bezobjawowo. Zachorowanie przejawia się gorączką, powiększeniem śledziony, wątroby i węzłów chłonnych, niedokrwistością, leukopenią i postępującym wyniszczeniem organizmu.Rezerwuarem zakażenia jest chory człowiek lub zwierzę (np. pies lub niektóre gatunki gryzoni). Do zakażenia człowieka dochodzi poprzez pokłucia przez zainfekowane moskity. W przypadku leiszmaniozy trzewnej istnieje również możliwość przekazania inwazji z człowieka na człowieka w czasie kontaktów seksualnych, transfuzji krwi i podczas ciąży z matki na płód. Unieszkodliwienie źródła zakażenia polega głównie na opryskiwaniu miejsc lęgu moskitów środkami owadobójczymi. W celu ochrony przed zarażeniem konieczne jest stosowanie w trakcie podróży w rejony występowania choroby, środków ochrony osobistej, a także repelentów skutecznie odstraszających owady. Istotne jest także unikanie wychodzenia na zewnątrz w porze największego żerowania komarów (we wczesnych godzinach rannych i o zmierzchu) oraz stosowanie odzieży osłaniającej części ciała narażone na ukąszenia (np. koszule z długimi rękawami i długie spodnie). Istnieją skuteczne metody leczenia przypadków zakażeń lub choroby.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Legioneloza jest chorobą układu oddechowego, wywoływaną przez bakterie Legionella, które mogą przeżyć w wodzie o bardzo różnej temperaturze (od 20–50OC).

Rezerwuarem bakterii są zbiorniki wodne (naturalne i sztuczne), zawierające osad denny lub muł, a także wilgotna ziemia. Bakterie Legionella występują m.in. w sieciach kanalizacyjnych, urządzeniach kąpielowych, prysznicach, myjniach, klimatyzatorach. Najczęstszą drogą zakażenia jest wdychanie skażonego aerozolu. Do zakażenia może dochodzić również m.in. przez zachłyśnięcie się skażoną wodą. Do tej pory nie stwierdzono przenoszenia bakteria Legionella z człowieka na człowieka. Okres inkubacji trwa od 2 do 10 dni. Po tym okresie pojawiają się objawy, tj. bóle mięśni, ból głowy, gorączka i objawy zapalenia płuc (w tym m.in. suchy kaszel, zaburzenia oddychania). Objawom tym mogą towarzyszyć zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, w tym bóle brzucha, wymioty, biegunka, a także zaburzenia świadomości. Poza postacią płucną wyróżnia się również postaci pozapłucne: łagodną i ciężką. W postaci łagodnej (zwanej gorączką Pontiac) dochodzi do nagłego wzrostu temperatury ciała, bólu głowy, mięśni, dreszczy i objawów zakażenia górnych dróg oddechowych. Postaci ciężkiej towarzyszy zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego lub pojawia się sepsa. W większości przypadków legionelozy jest wyleczalna przy użyciu antybiotyków. Do zgonów najczęściej dochodzi u osób starszych i u osób z obniżoną odpornością. Działania profilaktyczne obejmują m.in. regularne czyszczenie zbiorników wodnych i okresowe badanie wody m.in. w sieci wodociągowej i urządzeniach klimatyzacyjnych, leczniczych i sanitarnych.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Krztusiec jest ostrą chorobą dróg oddechowych, głównie wieku dziecięcego, wywoływaną przez bakterie Bordetella pertussis.

Charakterystycznym objawem choroby jest długotrwale utrzymujący się napadowy kaszel z wydzieleniem lepkiej plwociny. Jedynym źródłem zakażenia jest chory człowiek. Zakażenie następuje drogą powietrzno- kropelkową. Pierwszy okres choroby trwa do 2 tygodni i charakteryzuje się takimi objawami jak nieżyt nosa, spojówek, gardła i oskrzeli. Ostry nieżyt dróg oddechowych następuje na skutek wnikania bakterii do komórek błon śluzowych i ich toksycznego działania. Narastające działanie toksyn powoduje przejście do kolejnej fazy choroby z charakterystycznym napadowym kaszlem, objawami duszności, wykrztuszaniem śluzu i wymiotami. U dzieci poniżej 6 miesiąca życia zamiast napadowego kaszlu może wystąpić bezdech, utrata przytomności z powodu braku tlenu, a bez podjęcia skutecznego leczenia może nastąpić zgon.U chorych dzieci mogą również wystąpić powikłania np.: ropne zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, trwałe uszkodzenie mózgu, utrata wagi ciała. Podanie odpowiednich antybiotyków zmniejsza ryzyko wystąpienia tych dolegliwości, zwłaszcza jeśli leczenie rozpocznie się jak najwcześniej od wystąpienia objawów.

Zwalczanie choroby polega na jej wczesnym rozpoznaniu i wdrożeniu stosownego leczenia. Niemowlęta powinny być leczone w szpitalu. Dostępne są skuteczne preparaty szczepionkowe przeciwko krztuścowi. Wrażliwość na zakażenia osób nieuodpornionych za pomocą szczepień ochronnych jest powszechna. Przebycie krztuśca pozostawia długotrwałą odporność organizmu, ale powtórne zachorowanie jest możliwe. W Polsce zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych szczepienia przeciwko krztuścowi dzieci są obowiązkowe.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) to wirusowa choroba ośrodkowego układu nerwowego przenoszona przez kleszcze. Czynnikiem etiologicznym są wirusy z rodziny Flaviviridae.

Najwięcej zachorowań obserwuje się w okresie od kwietnia do listopada, w wielu regionach Azji i Europy, głównie w Austrii, Czechach, Estonii, Niemczech, Polsce, Rosji, Słowenii, Szwecji, Szwajcarii, na Litwie, Łotwie i Węgrzech. Wirus występuje głównie u zwierząt (gryzonie, zwierzyna leśna, ptaki wędrowne), a jego przenosicielami (wektorami) są kleszcze. Do zakażenia człowieka dochodzi na skutek ukłucia przez zakażonego kleszcza – podczas ssania krwi wprowadza on ślinę zawierającą namnożone w jego organizmie wirusy. Do zakażenia może dojść również na skutek picia mleka zakażonych kóz, owiec i krów. Większość przypadków zakażeń wirusem kleszczowego zapalenia mózgu przebiega bezobjawowo. W pozostałych przypadkach w okresie 7–14 dni od ukłucia przez kleszcza lub 3–4 dni po spożyciu mleka zakażonych zwierząt gospodarskich, w pierwszej fazie choroby mogą wystąpić objawy uogólnione, takie jak: gorączka, uczucie zmęczenia, nudności, ból głowy i mięśni. Objawy te utrzymują się zazwyczaj kilka dni i w większości przypadków choroba kończy się wyzdrowieniem. Niekiedy po trwającym od 1 do 20 dni okresie utajenia dochodzi do rozwinięcia drugiej fazy choroby, w której obserwujemy objawy związane z zapaleniem opon mózgowych i mózgu, takie jak: gorączka, narastające bóle głowy, sztywność karku, zaburzenia świadomości, porażenia nerwów czaszkowych, zaburzenia koordynacji, porażenia kończyn górnych i dolnych. Może wystąpić porażenie mięśni oddechowych. Konieczna jest wtedy hospitalizacja. Choroba rzadko ma przebieg śmiertelny. W leczeniu kleszczowego zapalenia mózgu brak jest specyficznej terapii. Leczenie zmierza jedynie do łagodzenia objawów np. obniżania gorączki, łagodzenia bólu itp. Jedynym sposobem umożliwiającym uniknięcie przykrych skutków choroby jest jej zapobieganie. W tym celu konieczne jest stosowanie kilku prostych zasad:

  • noszenie odpowiedniej odzieży w miejscach, gdzie istnieje ryzyko występowania kleszczy (lasy, pola etc.) zakrywającej jak najwięcej części ciała (długie spodnie, koszule z długimi rękawami, nakrycie głowy etc.),
  • stosowanie środków odstraszających kleszcze,
  • unikanie spożywania niepasteryzowanego mleka, 
  • po wizycie w lesie lub innym miejscu bytowania kleszczy dokładne obejrzenie całego ciała. Po zauważeniu kleszcza, należy natychmiast delikatnie go usunąć. W tym celu należy pęsetą ująć kleszcza tuż przy skórze i pociągnąć ku górze zdecydowanym ruchem. Miejsce ukłucia należy zdezynfekować. Gdyby usunięcie kleszcza sprawiało trudności, należy zwrócić się o pomoc do lekarza. Nie należy smarować kleszcza żadną substancją, aby nie zwiększać ryzyka zakażenia. Miejsce ukłucia należy zdezynfekować.

Stosowanie wymienionych zasad zmniejsza prawdopodobieństwo ukąszenia i zakażenia. Jednak najpewniejszym sposobem zabezpieczenia się jest szczepienie ochronne zalecane szczególnie osobom przebywającym na terenach o nasilonym występowaniu tej choroby, tj.:

  •   ludziom zatrudnionym przy eksploatacji lasu,
  •   stacjonującemu wojsku,
  •   funkcjonariuszom straży pożarnej i granicznej,
  •   rolnikom,
  •   młodzieży odbywającej praktyki,
  • turystom i uczestnikom obozów i kolonii.

Decyzję o szczepieniu należy każdorazowo skonsultować z lekarzem. Należy także pamiętać, że szczepienie to nie chroni przed innymi chorobami odkleszczowymi, takimi jak np. borelioza.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Kampylobakterioza jest chorobą wywoływaną przez bakterie z rodzaju Campylobacter, które występują w przewodzie pokarmowym zwierząt tj. drób, bydło, świnie, psy, koty, dzikie ptaki i ssaki.

Najczęściej do zakażenia dochodzi drogą pokarmową poprzez spożycie skażonej żywności (głównie niedogotowanego, niedopieczonego drobiu, niepasteryzowanego lub niewłaściwie pasteryzowanego mleka) lub wody. Inne czynniki ryzyka obejmują również pływanie w skażonych naturalnych zbiornikach wodnych i bezpośredni kontakt z zakażonymi zwierzętami. Po okresie inkubacji trwającym średnio 2–5 dni (od 1 do 10 dni) pojawiają się ostre bóle brzucha, wodnista i/lub krwista biegunka, gorączka. W wyniku zakażenia może dochodzić również do powikłań. Mogą pojawić się zmiany w stawach (5–10% przypadków), a rzadziej może dochodzić do wystąpienia syndromu Guillain-Barré (okresowe, ale ostre porażenie mięśni szkieletowych). Objawy zwykle trwają klika dni. Niekiedy jednak choroba może trwać dłużej, a chory może wymagać hospitalizacji. Istnieje skuteczna terapia antybiotykowa. W celu zmniejszenia liczby przypadków zakażeń u ludzi, niezbędne jest zwalczanie kampylobakteriozy u zwierząt hodowlanych. W zapobieganiu istotne jest także przestrzeganie zasad higieny w trakcie przygotowywania mięsa do spożycia, a także ochrona i badanie jakości wody pitnej, przestrzeganie zasad higieny osobistej, jak np. mycie rąk po kontakcie ze zwierzętami, przed spożyciem posiłku.

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Źródło: Zoonoses and communicable diseases common to man and animals Third edition Vol. 1 Pedro N. Acha i Boris Szyfres PAHO 2003.

Yersinia enterocolitica jest Gram(-) pałeczką, należącą do rodziny Enterobacteriaceae. W obrębie gatunku wyróżnia się biotypy i serotypy. Do tej pory zidentyfikowano 50 serotypów, ale tylko niektóre z nich są patogenne dla zwierząt i człowieka.

Występowanie: Y.enterocolitica występuje na całym świecie. Była ona izolowana od zwierząt, ludzi oraz z żywności i wody. Jersinioza u ludzi była stwierdzana na 5 kontynentach i w ponad 30 krajach. W różnych regionach świata potwierdzono występowanie różnych serotypów. Serotypy 3,5,9 i 27 występują na obszarach o umiarkowanym lub zimnym klimacie, w tym również w Europie. Występowanie serotypów 8, 13, 18, 20 i 21 potwierdzono w USA. Serotyp 8 był przyczyną kilku ognisk w tym kraju. Poza Ameryką Północną i Południową był on izolowany z kału zdrowych (bez objawów) psów i prosiąt w Nigerii.

Występowanie u człowieka: istnieją duże różnice dotyczące zapadalności na jersiniozę pomiędzy poszczególnymi regionami, a nawet sąsiadującymi krajami. Największą zapadalność stwierdza się w Skandynawii, Belgii, kilku krajach Europy wschodniej, Japonii, Republice Południowej Afryki i Kanadzie. Choroba jest rzadsza w USA, Wielkiej Brytanii i Francji. Podejrzewa się, że również w krajach tropikalnych Y.enterocolitica może być jedną z głównych przyczyn biegunek.

Przypadki choroby występują zazwyczaj sporadycznie lub stwierdza się małe, rodzinne ogniska. Opisano również kilka epidemii:
   

  • 1972 r. – 3 ogniska w Japonii (1 ognisko -189 przypadków, 2 ognisko – 198 przypadków, 3 ognisko – 544 przypadki). Nie określono źródła zakażenia,
  • 1976 r. – stan Nowy Jork (218 dzieci w wieku szkolnym). Źródło: mleko czekoladowe,1982 r. – USA (Tennessee, Arkansas, Mississippi) – 172 osoby hospitalizowane (izolowano serotyp 13 i 18, które są rzadkie w USA. Źródło: mleko),
  • 1973 r. – Finlandia (94 osoby),
  • 1992 – ognisko u dzieci w Rumunii.

W wielu krajach uprzemysłowionych Y. enterocolitica jest jedną z głównych przyczyn gastroenteritis u dzieci i drugim zaraz po Salmonella izolowanym drobnoustrojem. W Europie najwięcej przypadków stwierdza się jesienią i zimą.

Występowanie u zwierząt: Y. enterocolitica była izolowana u wielu ssaków domowych i dzikich oraz u niektórych ptaków i zwierząt zmiennocieplnych. Serotypy izolowane od zwierząt znacznie różnią się od tych izolowanych u ludzi. Wyjątkiem są świnie, psy, koty, od których izolowane były serotypy 3 i 9, które występują również u człowieka. W niektórych krajach Y.enterocolitica często izoluje się u zwierząt. Np. w Belgii serotypy, które stwierdzano również u człowieka wyizolowano z 62,5 % języków wieprzowych pozyskanych z rzeźni. Badania przeprowadzone w Danii i Belgii wskazują, że 3–5% świń jest nosicielem tego drobnoustroju.

Choroba u ludzi: Jersionioza jest chorobą, która zwykle występuje u dzieci. Pierwszym objawem wynikającym z ostrego zapalenia jelit jest wodnista biegunka (trwająca 3–14 dni). W 5% przypadków występuje biegunka z domieszką krwi. U starszych dzieci i nastolatków dominują objawy wskazujące na zapalenie wyrostka robaczkowego, w tym ból w prawej, dolnej części brzucha i gorączka. U osób dorosłych może pojawić się rumień (1–2 tygodnie po zapaleniu jelit). Groźniejszym powikłaniem jest zapalenie stawów (jednego lub wielu). W Europie opisano około 100 przypadków, u których wystąpiła posocznica. Mogą wystąpić również inne powikłania, ale są one rzadsze. U 1700 pacjentów zakażonych Y.enterocolitica w Belgii, 86% mało objawy gastroenteritis, około 10% objawy wskazujące na zapalenie wyrostka i mniej niż 5% posocznicę i ropnie wątroby. Niektóre powikłania, tj. ropnie wątroby i śledziony występują u osób dorosłych i pacjentów z niedoborami immunologicznymi. Na świecie stwierdzano również zgony z powodu jersiniozy. Szczególnie wysoka śmiertelność dotyczyła grupy osób zakażonych, u których doszło do posocznicy wywołanej Y.enterocolitica po transfuzji krwi od osób zakażonych (z 35 przypadków, 23 były śmiertelne).

Źródła zakażenia i drogi przenoszenia: zarówno źródła zakażenia, jak i drogi przenoszenia nie zostały jeszcze do końca poznane. Y.enterocolitica występuje w wodzie, żywności, u zwierząt i człowieka. Często serotypy izolowane z wody i żywności nie odpowiadają tym, które wywołują chorobę u ludzi. Dotyczy to również serotypów występujących u zwierząt z w wyjątkiem świń i w niektórych przypadkach kotów i psów. W krajach, gdzie zapadalność na jersiniozę u ludzi jest najwyższa, świnie są najczęstszym źródłem patogennego serotypu. W krajach, gdzie zapadalność u ludzi jest niska, tj. USA czy Wielka Brytania, serotypy patogenne dla ludzi, są rzadko izolowane od świń. W wielu krajach rezerwuar bakterii jest jeszcze nieznany. I tak np. serotyp 8 był izolowany z wody i żywności w byłej Czechosłowacji, jednak nie stwierdzono tam żadnych przypadków jersiniozy wywołanej tym serotypem u człowieka. Niewykluczone jest również przeniesienie bakterii z człowieka na człowieka. Niektóre ogniska rodzinne wystąpiły po kontakcie z psem. Jednocześnie psów i kotów nie uznaje się za istotny rezerwuar tej bakterii. Obecnie na całym świecie dominuje serotyp O:3. Jest to główna przyczyna choroby u ludzi. Świnie są jego rezerwuarem i źródłem zakażenia. W Danii, gdzie rocznie stwierdza się około 2000 przypadków jersiniozy u ludzi, ponad 80% świń jest zakażonych. Serotypy O:3. O:5,27 i O:8 były izolowane z jelit i języków świń oraz od drobiu. Grupą ryzyka, szczególnie narażoną na zakażenie są osoby pracujące w rzeźniach. Y.enterocolitica może przenosić się również przez mleko i wodę. Bardzo często trudno jest zidentyfikować źródło zakażenia. Inną możliwą drogą transmisji Y.enterocolitica jest transfuzja krwi. Do zakażenia tą drogą dochodzi rzadko, ale konsekwencje zakażenia są poważne. Może dochodzić do posocznicy, znacznego spadku ciśnienia krwi, gorączki, a nawet zgonu.

Podsumowując, drogi zakażenia Y.enterocolitica nie zostały do końca poznane, ale do zakażenia może dochodzić:
   

  • na skutek spożycia skażonej żywności, mleka i wody,
  • poprzez kontakt z zakażonymi zwierzętami,
  • poprzez kontakt z zakażonymi ludźmi.

Bardzo istotną cechą Y. enterocolitica jest możliwość namnażania w warunkach chłodniczych.

Zwalczanie: aby zminimalizować ryzyko zakażenia Y.enterocolitica należy:

  • przestrzegać podstawowych zasad higieny, zwracać uwagę na właściwe przygotowywanie wieprzowiny – nie należy spożywać jej w postaci surowej lub niedogotowanej,
  • nie należy pić surowego mleka lub wody wątpliwej jakości, z nieznanego źródła, nieświeżej,
  • podczas uboju unikać skażenia kałem, zarówno mięsa, jak i innych części przeznaczonych do spożycia przez ludzi,
  • ze względu na możliwość wystąpienia zakażeń szpitalnych spowodowanych jersinią, również w szpitalu należy zachować odpowiednie środki zapobiegające rozprzestrzenianiu się zakażenia,
  • powinny być również zachowane właściwe środki w celu zapobieżenia przeniesienia się zakażenia podczas transfuzji krwi.

JERSINIOZA – NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Szacuje się, iż liczba osób żyjących z HIV na świecie wynosi 33,2 mln (wskaźnik zapadalności sięga 36,1). W roku 2007 liczba nowych zakażeń HIV przewyższała 2,5-krotnie liczbę osób otrzymujących terapię antyretrowirusową (ARV). Przeprowadzone w roku 2007 badania wskazują, iż jedynie 40% młodych mężczyzn (15–24 lata) i 36% młodych kobiet mają właściwą wiedzę na temat HIV. Procent kobiet ciężarnych zakażonych HIV, otrzymujących profilaktykę zakażeń wertykalnych, wahał się między 14% w roku 2005, a 34% w roku 2007. Pomimo że większość krajów posiada strategie zapewniające równy dostęp do leczenia ARV, profilaktyki, opieki i wsparcia dla kobiet i mężczyzn, jedynie 53% krajów przeznacza środki na programy skierowane do kobiet. Liczba osób otrzymujących terapię antyretrowirusową wzrosła o 42% w roku 2007, jednak stanowi to jedynie około 30% zapotrzebowania. Według najnowszych badań, około 15% sierot pochodzących z krajów najbardziej dotkniętych epidemią, otrzymuje jakiekolwiek formy wsparcia, w porównaniu z 10% w 2005 r. Wciąż jedna trzecia państw nie posiada prawnych zabezpieczeń chroniących osoby żyjące z HIV przed dyskryminacją. Szacuje się, iż w Polsce od roku 1985 do końca marca 2008 roku ogółem zarejestrowano 11.431 osób zakażonych, z których 5.444 (48%) to osoby stosujące dożylnie środki psychoaktywne, a około 30% to kobiety. W tym czasie 2.052 osób zachorowało na AIDS, a 913 chorych zmarło. Rocznie w Polsce rejestruje się ponad 700 nowych zakażeń HIV. Kontakty seksualne to obecnie główna droga zakażeń w Polsce. Obserwuje się powszechny brak odniesienia ryzyka zakażenia HIV do własnej osoby. Częste jest mniemanie, iż problem ten dotyczy wyłącznie określonych grup ryzyka. Następuje tzw. feminizacja epidemii. W Polsce funkcjonuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2005 r. w sprawie „Krajowego Programu Zwalczania AIDS i Zapobiegania Zakażeniom HIV” (Dz. U. Nr 189, poz. 1590, z późn. zm.), na podstawie którego ustalony został Krajowy Program Zwalczania AIDS i Zapobiegania Zakażeniom HIV określający strategię działania obejmującą zarówno zapobieganie zakażeniom HIV, jak i opiekę nad żyjącymi z HIV i chorymi na AIDS. Corocznie pracownicy pionu oświaty zdrowotnej i promocji zdrowia z 16 wojewódzkich stacji sanitarno-epidemiologicznych oraz 318 powiatowych stacji sanitarno-epidemiologicznych włączają się w realizację Programu, którego koordynatorem jest Krajowe Centrum ds. AIDS. Zeszłoroczna ogólnopolska kampania z zakresu profilaktyki HIV/AIDS realizowana była pod tytułem „W życiu jak w tańcu, każdy krok ma znaczenie”. Celem kampanii w roku 2007 roku było m.in. zmobilizowanie społeczeństwa do przyjęcia odpowiedzialnej postawy wobec siebie, swojego partnera i swoich dzieci poprzez stworzenie związków partnerskich, w których rozmawia się o przeszłości i unika ryzykownych zachowań seksualnych.

Powyższą informację przygotowano na podstawie danych Departamentu Zdrowia Publicznego MZ i Departamentu Promocji Zdrowia, Biostatystyki i Analiz GIS

źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

Haemophilus influenzae typu B (Hib) jest bakterią mogącą powodować ciężkie zapalenie płuc, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, posocznice (sepsę), a także inne inwazyjne choroby, w tym zapalenie nagłośni, zapalenie skóry, stawów.

Hib występuje na całym świecie. Chorują głównie dzieci w wieku do 5 lat z uwagi na łatwość przenoszenia się bakterii między nimi. Okres wylęgania choroby wynosi najprawdopodobniej około 2–4 dni od momentu kontaktu z wirusem.Choroba szerzy się drogą kropelkową lub poprzez bezpośredni kontakt z wydzieliną dróg oddechowych chorego. Źródłem zakażenia są osoby chore oraz nosiciele tego drobnoustroju (osoby, które pomimo, iż są zakażone nie chorują, ale stanowią źródło zakażenia dla innych). Bakterie bytują w nosogardzieli nosiciela, skąd łatwo przenoszą się na inne osoby w trakcie np. spożywania wspólnych posiłków, używania wspólnych sztućców, picia napojów z jednej butelki, przebywania przez długi czas w grupie, w zamkniętych, nie wietrzonych pomieszczeniach. Najskuteczniejszą metodą zapobiegania zakażeniom wywołanym Hib są szczepienia ochronne. W Polsce, zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych, szczepienia ochronne przeciwko Haemophilus influenzae są obowiązkowe dla dzieci w 1 i 2 roku życia.


źródło: Główny Inspektorat Sanitarny (gis.gov.pl)

  • Informacje

© 2006 - 2020 WSSE w Gdańsku. | Polityka wykorzystania cookies

realizacja: Nabucco